Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



Wystąpienie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia 2015-06-12.

Adresat:
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Sygnatura:
VII.7202.24.2015
Data sprawy:
2015-06-12
Rodzaj sprawy:
wystąpienie o charakterze generalnym (WG)
Nazwa zepołu:
Zespół Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Europejskiego
Wynik sprawy:
Opis sprawy:
Wystąpienie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpływają skargi o zbadanie konstytucyjności przepisu ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, określającego sposób obliczania wysokości płatności bezpośrednich przysługujących rolnikowi. Skarżący wskazują na negatywne skutki, jakie w stosunku do rolników zrzeszonych w spółdzielniach wywierają przepisy tej ustawy oraz na jej niezgodność z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa. Rozwiązanie przyjęte w ustawie wprowadza dalej idące rozwiązania sankcyjne, niż zostały przyjęte w prawie unijnym. Polski ustawodawca wykorzystał maksymalną możliwość redukcji wysokości płatności bezpośrednich dla rolników w odniesieniu do części kwoty przekraczającej 150 tys. euro. Cel regulacji wydaje się słuszny, ponieważ jest nim przeciwdziałanie przydzielaniu nieproporcjonalnych kwot płatności stosunkowo małej liczbie dużych beneficjentów przy założeniu, że dzięki osiąganym korzyściom skali produkcji nie wymagają oni jednolitego wsparcia na tym samym poziomie co mniejsi beneficjenci. Problematyczny może być jednak poziom redukcji ustalony przez ustawodawcę (100%), w związku z czym, wszystkie podmioty mogą w Polsce otrzymywać dopłaty bezpośrednie tylko do kwoty 150 tys. euro. Jednakowe traktowanie gospodarstw może być krzywdzące dla tych, którzy grupują większą liczbę osób, ograniczając w tym przypadku możliwość uzyskania korzyści z płatności bezpośrednich. W związku z tym istnieje ryzyko zmniejszenia środków finansowych przypadających na dane gospodarstwo, co z kolei może spowodować zmniejszenie wynagrodzeń dla pracowników lub zwalnianie ich z pracy. Rzecznik Praw Obywatelskich prosi o zajęcie stanowiska w przedstawionej sprawie.
 
Wystąpienie dołączone do tego dokumentu:


Data odpowiedzi:
2015-07-10
Opis odpowiedzi:
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (10.07.2015 r.) podkreślił w odpowiedzi, że celem płatności bezpośrednich jest wspieranie dochodów rolników, natomiast mechanizm redukcji płatności ma przeciwdziałać przydzielaniu nieproporcjonalnych kwot płatności stosunkowo małej liczbie dużych beneficjentów. Mechanizmowi redukcji podlega wyłącznie jednolita płatność obszarowa, nie jest on natomiast stosowany w odniesieniu do pozostałych rodzajów płatności, a kwota uzyskana dzięki redukcji płatności zasila budżet Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Sposób implementacji mechanizmu redukcji płatności na poziomie krajowym mieści się w unijnych ramach prawnych, które zobowiązują państwa członkowskie do ustanowienia współczynnika redukcji na dowolnym poziomie, nie mniejszym niż 5%. Rozwiązanie przyjęte w ustawie spełnia ten warunek, zapewniając zgodność przepisów krajowych z przepisami unijnymi. W opinii Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, przyjęcie przez krajowego ustawodawcę wyższego, lecz dopuszczalnego, poziomu redukcji niż minimalny ustawowy poziom określony w przepisach unijnych, nie narusza zasady równości obywateli wobec prawa.