Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



Zgłoszenie udziału w postępowaniu w sprawie skargi konstytucyjnej dotyczącej orzekania środków zabezpieczających z dnia 2016-09-09.

Adresat:
Trybunał Konstytucyjny
Sygnatura:
II.501.7.2016
Data sprawy:
2016-09-09
Rodzaj sprawy:
skarga konstytucyjna (SK)
Nazwa zepołu:
Zespół Prawa Karnego
Wynik sprawy:
Opis sprawy:

Zgłoszenie udziału w postępowaniu w sprawie skargi konstytucyjnej dotyczącej orzekania środków zabezpieczających

Rzecznik zgłosił udział w postępowaniu w sprawie skargi konstytucyjnej i przedstawił następujące stanowisko: art. 93b § 3 k.k. oraz art. 93g § 3 k.k., w zakresie, w jakim nakładają na sąd obowiązek określenia stopnia społecznej szkodliwości czynu zabronionego, który sprawca może popełnić oraz prawdopodobieństwa jego popełnienia w przyszłości, są niezgodne z fundamentalną zasadą prawa karnego, mającą swe umocowanie w Konstytucji i przewidującą, że odpowiedzialności karnej podlega osoba, która popełniła czyn zabroniony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Kwestionowane przepisy naruszają także zasady wynikające z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, a mianowicie: zasadę zaufania obywatela do państwa, zasadę dostatecznej określoności oraz zasadę poprawnej legislacji.

Środki zabezpieczające ingerują w sposób szczególny w prawa i wolności obywatelskie. Ustawodawca w przepisach o środkach zabezpieczających, a zwłaszcza w normach wynikających z zaskarżonych przepisów, nałożył na sądy obowiązek tzw. typowania na przestępcę, czyli określenia stopnia społecznej szkodliwości czynu zabronionego, który sprawca może popełnić oraz prawdopodobieństwa jego popełnienia w przyszłości. Oznacza to, że ocena sądu ma dotyczyć nie czynu popełnionego przez sprawcę, ale prognozowanego czynu zabronionego, który nie wiadomo czy w ogóle zostanie popełniony. Wprowadzenie takiego wymogu przy niejednoznacznych przesłankach może stanowić poważne zagrożenie dla wolności i praw człowieka.