Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



Wystąpienie do Marszałka Sejmu w sprawie projektu ustawy o Narodowym Instytucie Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego z dnia 2017-07-13.

Adresat:
Marszałek Sejmu
Sygnatura:
VII.070.1.2017
Data sprawy:
2017-07-13
Rodzaj sprawy:
opinie, stanowiska Rzecznika (OS)
Nazwa zepołu:
Zespół Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Europejskiego
Wynik sprawy:
Opis sprawy:
Wystąpienie do Marszałka Sejmu w sprawie projektu ustawy o Narodowym Instytucie Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego.
W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich kwestia trybu pracy nad projektem budzi poważne kontrowersje. propozycja nie została poprzedzona rzetelną, pogłębioną diagnozą różnorodnych potrzeb społeczeństwa obywatelskiego przeprowadzoną przez ekspertów. Co ważne, propozycja powołania Narodowego Instytutu nie była wcześniej formułowana przez środowiska pozarządowe. Nie opracowano również założeń Projektu, które chociażby wstępnie, kierunkowo zostałyby przedyskutowane w obrębie np. istniejących przy Pełnomocniku zespołów eksperckich, co pozwoliłoby na sformułowanie zastrzeżeń już na wstępnym etapie prac. Wątpliwości Rzecznika budzi brak jest jasnego wskazania w jaki sposób powołanie Narodowego Instytutu może realnie wpłynąć na sytuację społeczeństwa obywatelskiego w Polsce. Nie zostało również przekonywająco wskazane, na ile Centrum będzie działać w sposób bardziej efektywny niż istniejące już instytucje i procedury.
Dodatkowo bardzo duże kontrowersje i obawy wśród przedstawicieli organizacji pozarządowych wzbudziła kwestia przekazywania organizacjom środków publicznych przez Narodowy Instytut. Zdaniem Rzecznika w procedurze przekazywania środków publicznych niezbędne jest zachowanie zasady równości wobec prawa, a organizacje powinny mieć zapewnione równe, jednakowe szanse ubiegania się o środki w ramach konkursów ofert. Procedury powinny być jasne, transparentne i możliwie ściśle doprecyzowane. Tymczasem należy stwierdzić, że procedury dystrybucji środków przez Narodowy Instytut organizacjom pozarządowym przewidziane w projekcie nie zostały skonstruowane w sposób odpowiedni. W projekcie są wskazane tyko m.in. ogólne kryteria oceny wniosków, jednak każdy Regulamin konkursu ustala swoją decyzją Dyrektor Narodowego Instytutu. Wydaje się zatem konieczne wyraźne i precyzyjne sformułowanie w Projekcie procedur konsultacyjnych dotyczących m.in. regulaminów.
 
Wystąpienie dołączone do tego dokumentu: