Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



Wystąpienie do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie braku regulacji prawnych, dotyczących postępowania w przypadku śmierci obligatoryjnego uczestnika posiedzenia komisji, na którym dochodzi do obrony rozprawy doktorskiej z dnia 2017-07-26.

Adresat:
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Sygnatura:
VII.7033.8.2017
Data sprawy:
2017-07-26
Rodzaj sprawy:
wniosek o podjęcie inicjatywy prawodawczej (WGI)
Nazwa zepołu:
Zespół Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Europejskiego
Wynik sprawy:
Opis sprawy:
Wystąpienie do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie braku regulacji prawnych, dotyczących postępowania w przypadku śmierci obligatoryjnego uczestnika posiedzenia komisji, na którym dochodzi do obrony rozprawy doktorskiej.
W ostatnim czasie miał miejsce przypadek, w którym z powodu śmierci promotora została wstrzymana rozprawa doktorska. Co istotne, doktorant wywiązał się ze wszystkich przewidzianych ustawowo obowiązków poprzedzających obronę, a jego rozprawa doktorska uzyskała pozytywne recenzje.
W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich sytuacja, w której prawodawca nie przewidział sposobu postępowania w przypadku śmierci promotora jest nie do zaakceptowania. Stosując konsekwentnie przepisy ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, należałoby uznać, że doktorant winien znaleźć nowego promotora i pod jego opieką przygotować rozprawę. W praktyce w sytuacji śmierci promotora prawodawca nie tworzy skutecznego środka ochrony praw doktoranta. Podobny problem może zaistnieć w sytuacji, gdy promotor odmawia zgody na wzięcie udziału w obronie lub nie może tego uczynić z uwagi na okoliczności od niego niezależne, takie jak np. długotrwała choroba.
W związku z powyższym Rzecznik zwrócił się do Ministra z prośbą o przedstawienie stanowiska w sprawie oraz o rozważenie możliwości zainicjowania nowelizacji stosownych przepisów.
 


Data odpowiedzi:
2017-08-10
Opis odpowiedzi:
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego w piśmie z 10 sierpnia 2017 r. zauważył, że rozległy obszar działalności promotora powoduje jego silne związanie z pracą doktoranta, a ostateczny kształt rozprawy jest z pewnością także wynikiem wskazanej aktywności. Dlatego też zgodzić się należy ze stanowiskiem, zgodnie z którym, jeśli praca doktorska jest już ukończona i została zaopiniowana przez promotora, poszukiwanie następcy w przypadku jego śmierci nie znajduje uzasadnienia. W skrajnych przypadkach, takich jak ten opisany w wystąpieniu Rzecznika, dopuszczalne jest dokończenie przewodu bez udziału promotora. Najistotniejsza nie jest zatem kwestia zmiany obowiązujących przepisów, lecz zastosowanie ich racjonalnej interpretacji dopuszczającej absencję promotora w nadzwyczajnej sytuacji.