Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję odmawiającą podwyższenia zasiłku dla opiekuna z dnia 2020-07-10.

Adresat:
Wojewódzki Sąd Administracyjny
Sygnatura:
III.7064.46.2020
Data sprawy:
2020-07-10
Rodzaj sprawy:
skarga do Wojewódzkich Sądów Administracyjnych (WSA)
Nazwa zepołu:
Zespół Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego
Wynik sprawy:
Opis sprawy:
Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję odmawiającą podwyższenia zasiłku dla opiekuna.
Wnioskiem z dnia 3 grudnia 2019 r. Strona wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wnosząc o podwyższenie zasiłku dla opiekuna przyznanego decyzją z dnia 16 września 2014 r. Decyzją z dnia 23 grudnia 2019 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej działający z upoważnienia Burmistrza odmówił podwyższenia zasiłku dla opiekuna przyznanego Stronie w związku z opieką nad niepełnosprawnym bratem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 1 pkt 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2018 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna, od 1 listopada 2018 r. wysokość zasiłku dla opiekuna wynosi 620 zł miesięcznie. W rozpatrywanej sprawie oznacza to, że nie mogą przyznać zasiłku dla opiekuna w wyższej kwocie miesięcznej niż 620 zł. Z tych względów decyzja organu I instancji odmawiającą podwyższenia kwoty zasiłku dla opiekuna jest prawidłowa.
Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich nie sposób się zgodzić ze stanowiskiem wyrażonym przez organy obu instancji w niniejszej sprawie. Organy decyzyjne procedując nad wnioskiem Strony straciły z pola widzenia jej słuszny interes. W ocenie Rzecznika przy prawidłowej wykładni i zastosowaniu przepisów prawa materialnego oraz działaniu organów obu instancji w zgodzie z przepisami postępowania Strona byłaby osobą uprawnioną do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreślenia również wymaga, że organy administracji nie podjęły skutecznie urzeczywistnienia działań na rzecz prawa Strony do wyboru korzystniejszego świadczenia. W kwestii prawidłowości wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.o.ś.r. w zakresie kumulatywnego pobierania świadczenia pielęgnacyjnego oraz innego świadczenia opiekuńczego istnieje ugruntowane orzecznictwo sądowo-administracyjne, zgodnie z którym przepis ten nie może wykluczać prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby, której to prawo odebrano regulacją niekonstytucyjną, przymuszając niejako do ubiegania się o świadczenie mniej korzystne (zasiłek dla opiekuna). Fakt pobierania zasiłku dla opiekuna nie może być przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przepis art. 27 ust. 5 u.o.ś.r. przewiduje bowiem, że w sytuacji zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i innego świadczenia przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. W sprawie będącej przedmiotem zaskarżenia należyta interpretacja przepisów prawa materialnego polegająca na odczytaniu zeń właściwego i zgodnego z intencjami prawodawcy sensu, wymagała zastosowania metod wykładni zmierzających do ustalenia celu, w jakim wydano dane przepisy, i tłumaczących ich sens w świetle tego celu. Odstąpienie od ścisłej wykładni językowej i posłużenie się inną metodą wykładni w niniejszej sprawie było nieodzowne, a brak aktywności w tej mierze doprowadził do rażąco niesprawiedliwego rozstrzygnięcia poprzez zastosowanie prawa materialnego w sposób zakłócający ratio systemu zabezpieczenia społecznego.