Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



Skarga nadzwyczajna w sprawie o zapłatę z dnia 2020-09-11.

Adresat:
Sąd Najwyższy
Sygnatura:
V.511.231.2018
Data sprawy:
2020-09-11
Rodzaj sprawy:
skarga nadzwyczajna do Sądu Najwyższego
Nazwa zepołu:
Zespół Prawa Administracyjnego i Gospodarczego
Wynik sprawy:
Opis sprawy:

Skarga nadzwyczajna w sprawie o zapłatę.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy istota sporu sprowadzała się do oceny skuteczności zarzutu przedawnienia podniesionego przez Pozwaną. Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich, Sąd Okręgowy, odstępując od utrwalonego w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądu w sprawie braku możliwości przerwania biegu terminu przedawnienia wobec podmiotu nie będącego bankiem, który nabył wierzytelność stwierdzoną bankowym tytułem egzekucyjnym, dopuścił się rażącego naruszenia przepisów art. 123 § 1 pkt 1, art. 124 § 1, art. 509 § 1 i § 2 oraz art. 118 kc.

Rzecznik wskazał, że pewność i stabilności orzeczeń sądowych, którą zapewnia jednolitość orzecznictwa stanowi kluczową wartość do zbudowania społecznego zaufania do sądów i przekonania o sprawiedliwości podejmowanych przez nich rozstrzygnięć. Co więcej gwarancja jednolitości wykładni tych samych przepisów stosowanych w analogicznych sprawach tworzy ramy dla rzetelnego procesu, które to pojęcie mieści się w konstytucyjnym prawie obywatela do sądu (art. 45 Konstytucji), a także jest wyrazem respektowania konstytucyjnej zasady równości (art. 32 Konstytucji).

W tym kontekście wskazać należy, że wydanie przez Sąd Okręgowy orzeczenia sprzecznego z korzystną dla obywateli linią orzeczniczą SN, którą nota bene w sprawie Pozwanej zaaprobował sąd pierwszej instancji orzekając o oddaleniu powództwa (wyrok Sądu Rejonowego), stanowi o naruszeniu zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. Trudno zaakceptować stanowisko sądu drugiej instancji, jakie wyraził w zaskarżonym orzeczeniu, skoro w podobnych stanach faktycznych i prawnych, obywatele mieli możliwość skutecznego powołania się na przedawnienie.

Zdaniem Rzecznika, wobec ugruntowanej linii orzeczniczej SN, Pozwana miała prawo oczekiwać, że pogląd prawny wyrażony we wcześniejszych uchwałach SN, a oparty w istocie na orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 kwietnia 2015 r. (sygn. akt P 45/12) uznającym niekonstytucyjność bankowego tytułu egzekucyjnego, znajdzie zastosowanie także w jej sprawie.