Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



Skarga nadzwyczajna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku z dnia 2020-10-05.

Adresat:
Sąd Najwyższy
Sygnatura:
IV.511.219.2020
Data sprawy:
2020-10-05
Rodzaj sprawy:
skarga nadzwyczajna do Sądu Najwyższego
Nazwa zepołu:
Zespół Prawa Cywilnego
Wynik sprawy:
Opis sprawy:

Skarga nadzwyczajna w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku.

Postanowieniem z dnia 17 czerwca 1999 r. Sąd Rejonowy stwierdził, że spadek po J.B. na podstawie ustawy nabyli synowie J.B. i T.B. w 1 części każdy z nich, z tym że małżonkowi M.B. przysługuje prawo dożywotniego użytkowania 1/3 części spadku. Przedmiotowe postanowienie uprawomocniło się wobec niezłożenia przez strony apelacji. Należy wskazać, że przywołane rozstrzygnięcie zapadło, mimo iż w chwili złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku w obrocie funkcjonowało już prawomocne postanowienie w tym przedmiocie. Wymaga podkreślenia, że Sąd Rejonowy Grodzki stwierdził, iż prawa spadkowe po J.B. przeszły w całości na syna T.B. Także i to postanowienie spadkowe uprawomocniło się na poziomie Sądu I instancji, bowiem nie złożono apelacji w sprawie.

W ocenie Rzecznika Praw Obywatelskich rażące uchybienie proceduralne doprowadziło do sytuacji prawnej, w ramach której w obrocie funkcjonują dwa prawomocne postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po tej samej osobie. Taki stan prawny winien być kwalifikowany jako naruszenie zasad i praw określonych w Konstytucji RP. Osoby pozostające w kręgu oddziaływania postanowienia stwierdzającego nabycie spadku po danej osobie, mają prawo oczekiwać, że w przypadku skierowania wniosku o ponowne rozpoznanie tej samej sprawy procedujący na podstawie przepisów ustawowych sąd powszechny będzie respektował fakt uprzedniego uprawomocnienia się rozstrzygnięcia stwierdzającego nabycie spadku po określonej osobie. Tymczasem w przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy rozpoznał wniosek tak, jakby sprawa cywilna, dotycząca stwierdzenia nabycia spadku po zmarłej J.B., nigdy wcześniej nie była rozpoznawana przez sąd.