Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



Wystąpienie do Zastępcy Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w sprawie zasad realizacji widzeń w jednostkach penitencjarnych z dnia 2022-04-15.

Adresat:
Zastępca Dyrektora Generalnego Służby Więziennej
Sygnatura:
IX.517.1642.2020
Data sprawy:
2022-04-15
Rodzaj sprawy:
wystąpienie o charakterze generalnym (WG)
Nazwa zepołu:
Zespół do spraw Wykonywania Kar
Wynik sprawy:
częściowo pozytywnie ze względu na częściowe uwzgl. wystąpienia RPO
Opis sprawy:

Wystąpienie do Zastępcy Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w sprawie zasad realizacji widzeń w jednostkach penitencjarnych.

W Biurze RPO dokonano przeglądu informacji dotyczących obecnych zasad realizacji widzeń, zawartych na stronach trzydziestu wybranych jednostek penitencjarnych. Analiza ta wykazała, iż w części jednostek penitencjarnych zdecydowano o utrzymaniu niektórych praktyk podejmowanych w związku z zagrożeniem epidemicznym, mimo notowanego spadku zachorowań i hospitalizacji, a także rosnącej populacji osób zaszczepionych przeciwko COVID-19. Niektóre z nich pozostają wręcz w sprzeczności z przekazanymi przez Rzecznika Praw Obywatelskich rekomendacjami. Należą do nich: realizacja widzeń przy stolikach przedzielonych zasłoną z pleksi uniemożliwiającą bezpośredni kontakt, pozbawienie prawa do widzeń osadzonych przebywających w celach przejściowych oraz osadzonych nowoprzyjętych, w okresie 10 dni od przyjęcia, brak możliwości realizacji dodatkowego widzenia z dzieckiem zgodnie z prawem osadzonych rodziców wynikającym z art. 105a § 3 k.k.w., zawężenie kręgu osób uprawnionych do widzenia ze skazanym poprzez udzielanie widzeń wyłączenie najbliższym członkom rodziny, niekiedy enumeratywnie wymienionym w sposób węższy nawet, niż przewiduje to definicja osoby najbliższej zawarta w art. 115 § 11 k.k. oraz ograniczenie częstotliwości odbywania widzeń do trzech w miesiącu w zakładzie

karnym typu otwartego.

Ponadto, RPO zwrócił uwagę na dodatkowe kwestie, prezentowane jako aktualnie obowiązujące na stronach przeważającej większości analizowanych jednostek: zamknięte pozostają kąciki do zabaw z dziećmi w salach widzeń, obowiązują zakazy łączenia widzeń w myśl art. 90 pkt 6 k.k.w. i art. 91 pkt 8 k.k.w. oraz realizacji widzeń w formie przyznanej nagrody bądź ulgi, zabrania się osadzonym przekazania upominku osobom odwiedzającym, uczestnicy widzenia zobowiązani są do noszenia maseczki oraz rękawiczek, w czasie widzenia osadzeni występują wyłącznie w odzieży skarbowej.

Poprawa sytuacji epidemiologicznej obserwowana w pierwszym kwartale 2022 r. każe Rzecznikowi raz jeszcze wnioskować o przyjęcie takich procedur funkcjonowania jednostek penitencjarnych, które sprzyjałby podtrzymywaniu kontaktu osadzonych ze światem zewnętrznym, także poprzez realizowanie przepustek i zezwoleń skutkujących pobytem skazanego poza terenem zakładu karnego oraz wykorzystaniu nagród, które od tak długiego czasu nie są realizowane. Podkreślenia wymaga, że realizacja przyznanej nagrody stanowi uprawnienie osadzonego, a słabnące zagrożenie epidemiczne nie stanowi już tak znaczącej i bezsprzecznej przeszkody, jak dotychczas.

Mając na uwadze powyższe, Rzecznik zwrócił się z prośbą o wskazanie, czy informacje prezentowane na stronach internetowych jednostek penitencjarnych są aktualne oraz o uzasadnienie konieczności ich utrzymywania.

 
Wystąpienie dołączone do tego dokumentu:


Data odpowiedzi:
2022-04-15
Opis odpowiedzi:
Zastępca Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w piśmie z 9 maja 2022 r. poinformował, że z uwagi na sytuację epidemiczną w kraju, w tym odnotowywany sukcesywnie spadek liczby zakażeń koronawirusem SARS-CoV-2, zmniejszenie zachorowalności wśród osób pozbawionych wolności na C0VID-19 i prowadzone szczepienia ochronne wśród osadzonych oraz uwzględniając opublikowane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 marca 2022 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, powołany w dniu 2 marca 2020 r. przez Dyrektora Generalnego Służby Więziennej zarządzeniem nr 20/20 zespół do koordynowania działań podejmowanych w związku z zagrożeniem epidemiologicznym w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej, wypracował m.in. następujące rekomendacje: 1) uwzględniając wytyczne wynikające z ww. rozporządzenia w podmiotach prowadzących działalność leczniczą dla osób pozbawionych wolności należy nadal zakrywać nos i usta za pomocą maseczki; 2) od dnia 19 kwietnia 2022 r. odstąpić od pozostałych wprowadzonych ograniczeń związanych z postępowaniem epidemicznym i przywrócić funkcjonowanie jednostek penitencjarnych do stanu sprzed pandemii; 3) uwzględniając fakt, że przyjęty na czas pandemii system rejestracji widzeń rodzin i osób bliskich spełnił swoje założenia i znacznie usprawnił ten proces rekomenduje się pozostawienie tego rozwiązania.