wystąpienie do Ministra Cyfryzacji w sprawie konieczności używania prywatnych kont do korzystania z systemu e-doręczeń z dnia 2025-06-05.
wystąpienie do Ministra Cyfryzacji w sprawie konieczności używania prywatnych kont do korzystania z systemu e-doręczeń.
Na tle skarg wpływających do Rzecznika Praw Obywatelskich wyłonił się problem dotyczący potencjalnego naruszenia prawa do prywatności (art. 47 Konstytucji RP) oraz prawa do ochrony danych osobowych (art. 51 Konstytucji RP) w związku z wykorzystywaniem prywatnych narzędzi elektronicznych do celów służbowych. Wątpliwości wnioskodawców budzi przede wszystkim obowiązek korzystania z prywatnych kont, takich jak profil zaufany, aplikacja mObywatel czy bankowość elektroniczna, w celu realizacji zadań służbowych wykonywanych za pośrednictwem systemu e-doręczeń, na podstawie przepisów ustawy o doręczeniach elektronicznych, które weszły w życie w dniu 1 stycznia 2025 r.
W zbliżonej przedmiotowo sprawie z 29 kwietnia 2021 r., podjętej w związku ze skargami pracowników inspekcji sanitarnej dotyczącymi funkcjonowania systemu SEPIS, Rzecznik Praw Obywatelskich stanął na stanowisku, że brak jest konkretnego przepisu prawa mogącego być podstawą żądania przez pracodawcę założenia profilu zaufanego przez pracownika i wykorzystywania go w celach służbowych. Tym samym wykonywanie takiego polecenia pracodawcy powinno być dobrowolne, za zgodą pracownika. Brak zgody lub jej wycofanie, nie może być natomiast podstawą niekorzystnego traktowania osoby ubiegającej się o zatrudnienie, a także nie może powodować jakichkolwiek negatywnych konsekwencji, zwłaszcza nie może stanowić przyczyny uzasadniającej odmowę zatrudnienia, wypowiedzenie umowy o pracę lub jej rozwiązanie bez wypowiedzenia przez pracodawcę (221a § 2 Kodeksu pracy).
Rzecznik zwrócił się z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie wykorzystywania prywatnych narzędzi elektronicznych do celów służbowych oraz poinformowanie o aktualnym stanie prac legislacyjnych, które zapewnią ochronę prawa do prywatności i ochrony danych osobowych pracowników. Jednocześnie, do czasu przyjęcia stosownych rozwiązań legislacyjnych RPO poddał pod rozwagę Premiera zasadność podjęcia prac nad rekomendacjami w zakresie korzystania z prywatnych narzędzi elektronicznych do celów służbowych, które mogą przyczynić się do zwiększenia pewności prawa a także efektywności przyszłych rozwiązań legislacyjnych.
Ustawodawca nałożył obowiązek uwierzytelniania osób fizycznych uprawnionych do wykonywania określonych czynności w systemie e-Doręczeń przy użyciu środka identyfikacji elektronicznej, który zapewnia co najmniej średni poziom bezpieczeństwa. Jest on przyłączony do węzła krajowego identyfikacji elektronicznej (login.gov.pl). Środkiem tym może być m.in.: profil zaufany, profil osobisty (wykorzystywany przez posiadaczy tzw. e-dowodu), profil mObywatel albo środki identyfikacji elektronicznej wykorzystywane w ramach usług bankowości elektronicznej.
Zgodnie z ustawą o doręczeniach elektronicznych uwierzytelnienie osoby fizycznej z wykorzystaniem np. jego profilu zaufanego, nie jest wymagane, jeżeli podmiot publiczny posiada system teleinformatyczny służący do obsługi skrzynki doręczeń i system ten jest uwierzytelniany za pomocą kwalifikowanej pieczęci elektronicznej lub pieczęci wydanej przez Ministra Cyfryzacji. W takim modelu to system reprezentuje urząd jako nadawcę.
Prowadzone są prace, które mają na celu wyeliminowanie w każdym przypadku konieczności używania tzw. „prywatnych” środków identyfikacji