Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich

wystąpienie do Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego w sprawie braku zaskarżalności odmowy udziału pełnomocnika osoby niebędącej stroną w postępowaniu przygotowawczym.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości w piśmie z 10 lipca 2025 r. zapewnił, że resort stale prowadzi analizy dotyczące potrzeby zmian w zakresie zasad naboru na aplikacje prowadzone w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, systemu kształcenia aplikantów KSSiP oraz sposobu i warunków przeprowadzania egzaminów sędziowskiego i prokuratorskiego.

W resorcie trwają prace analityczno-koncepcyjne dotyczące nowelizacji ustawy o KSSiP. Przygotowano wstępny projekt zmian, który zakłada ujednolicenie zasad naboru i prowadzenia aplikacji sędziowskiej i aplikacji uzupełniającej sędziowskiej oraz aplikacji prokuratorskiej i aplikacji uzupełniającej prokuratorskiej. Celem projektu jest zapewnienie równości w dostępie do aplikacji prowadzonych w KSSiP oraz zagwarantowanie obiektywizmu i transparentności naboru na aplikacje sędziowską i prokuratorską bez względu na formę, w jakiej aplikacje te będą prowadzone.

Ministerstwo przewiduje zrównanie czasu trwania aplikacji prowadzonych w KSSiP w formule podstawowej i uzupełniającej poprzez wydłużenie do 36 miesięcy prowadzenia aplikacji uzupełniających.

Resort zakłada umożliwienie dostępu do aplikacji uzupełniających wszystkim referendarzom sądowym, asystentom sędziów i asystentom prokuratorów. Założenia nowelizacji obejmują również m.in. wprowadzenie trzeciego podejścia do egzaminu sędziowskiego i egzaminu prokuratorskiego.

29 maja 2025 r. projekt wraz z wnioskiem o wszczęcie prac legislacyjnych przedstawiono Departamentowi Legislacyjnemu Ministerstwa Sprawiedliwości. Termin publikacji zależy od tempa prac legislacyjnych – przy czym wniesiono o nadanie im pilnego charakteru.

 

Wystąpienie dołączone do tego dokumentu:

Data odpowiedzi:

Opis odpowiedzi:

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości wskazał, że prace legislacyjne nad zmianą ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury polegają na ujednoliceniu zasad naboru i prowadzenia aplikacji sędziowskiej i aplikacji uzupełniającej sędziowskiej oraz aplikacji prokuratorskiej i aplikacji uzupełniającej prokuratorskiej. Celem tych prac jest wyeliminowanie dotychczasowego sposobu weryfikacji kandydatów w naborze na aplikację uzupełniająca prokuratorską. Sposób ten polega na ocenie pracy na dotychczasowym stanowisku i egzaminie ustnym. Ministerstwo Sprawiedliwości dąży do zmiany tego sposobu na rzecz jednakowego dla kandydatów na wszystkie aplikacje prowadzone w KSSiP konkursu składającego się z dwóch elementów. Po pierwsze - testu sprawdzającego wiedzę z poszczególnych dziedzin prawa i nauk pokrewnych. Po drugie - pracy pisemnej sprawdzającej umiejętności dokonywania wykładni i stosowania prawa, stosowania argumentacji prawniczej oraz kwalifikowania stanów faktycznych do zakresów właściwych norm prawnych. Wzorem jest aktualnie prowadzony nabór na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską.

Z uwagi na zakres przedmiotowy projektowanej nowelizacji (obejmujący również zmiany zasad udziału w egzaminach: sędziowskim i prokuratorskim i przewidując możliwość trzeciego podejścia do tych egzaminów), pracom tym nadano pilny charakter. aby możliwe było stosowanie zawartych w nich unormowań już podczas przyszłorocznych egzaminów, które rozpoczną się w lutym 2026 r.

W konsekwencji w Ministerstwie Sprawiedliwości nie są prowadzone prace legislacyjne nad zmianą Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 lipca 2019 r. w sprawie przeprowadzania konkursu na aplikację uzupełniającą. W przywołanym projekcie nowelizacji ustawy o KSSiP przewidziano uchylenie przepisu upoważniającego do wydania tego rozporządzenia. Tym samym prace w tym obszarze byłyby bezprzedmiotowe.