Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich

wystąpienie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wprowadzenia fakultatywności zamieszczania tzw. „danych krytych” w akcie urodzenia dziecka.

Pismem z dnia 27 marca 2023 roku Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do ówczesnego Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z prośbą o rozważenie nowelizacji art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego. Zapewniono, że w przypadku podjęcia szerszych prac legislacyjnych nad nowelizacją ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego zostanie rozważone znowelizowanie art. 61 ust. 2 tej ustawy w kierunku wprowadzenia fakultatywności zamieszczania tzw. „danych krytych” w akcie urodzenia dziecka. Do chwili obecnej ta zmiana legislacyjna nie nastąpiła.

Problem pozostaje aktualny, o czym świadczą kolejne wnioski kierowane przez obywatelki, które zwracają uwagę na brak możliwości skutecznego sprzeciwienia się wpisaniu do aktu urodzenia dziecka fikcyjnych danych ojca. We wnioskach tych podkreślany jest przede wszystkim przymusowy charakter rozwiązania przyjętego w art. 61 ust. 2 ww. ustawy.

Rzecznik zwrócił się z prośbą o rozważenie podjęcia prac legislacyjnych we wskazanym zakresie oraz informację o przewidywanym terminie ich realizacji.

 

Wystąpienie dołączone do tego dokumentu:

Data odpowiedzi:

Opis odpowiedzi:

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji poinformowała, że zainicjowano proces legislacyjny mający na celu nowelizację art. 61 ust. 2 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Propozycję zmiany ujęto w projekcie ustawy o zmianie ustaw w celu optymalizacji niektórych procesów w zakresie spraw obywatelskich. Projekt został skierowany do uzgodnień wewnątrzresortowych. Przedmiotem nowelizacji jest optymalizacja niektórych procesów obejmujących swoim zakresem kwestie pozostające w obszarze spraw obywatelskich, tj. dowodów osobistych, dokumentów paszportowych oraz rejestracji stanu cywilnego.

Celem projektowanych zmian ma być usprawnienie procesów z zakresu rejestracji stanu cywilnego, m.in. przez wprowadzenie rozwiązań adekwatnych do obecnych potrzeb społecznych w zakresie zamieszczania fikcyjnych danych ojca, tzw. danych krytych (uzależniając zamieszczanie takich danych od woli uprawnionych podmiotów, tj. osoby zgłaszającej urodzenie, matki dziecka, osoby przysposabiającej). Jest to odpowiedź na oczekiwania społeczne. Uwzględnia ona postulaty Rzecznika oraz środowiska urzędników stanu cywilnego w kwestii odejścia od obligatoryjności zamieszczenia danych krytych w akcie urodzenia dziecka.

W projekcie ustawy, w jego obecnym kształcie, zdecydowano się na wprowadzenie fakultatywności zamieszczania danych ojca w miejsce obecnego obligatoryjnego ich zamieszczania – zależnie od woli odpowiednio osoby zgłaszającej urodzenie, matki czy przysposabiającego wyrażonej we wniosku. Jednocześnie dopuszczono – na wniosek osoby, której akt dotyczy lub jej przedstawiciela ustawowego – możliwość sprostowania aktów stanu cywilnego sporządzonych przed dniem wejścia w życie nowych regulacji.