Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



kasacja w sprawie niezastosowania przepisu względniejszego dla skazanego z dnia 2025-11-05.

Adresat:
Sąd Najwyższy
Sygnatura:
II.510.1301.2025
Data sprawy:
2025-11-05
Rodzaj sprawy:
kasacja karna (RKK)
Nazwa zepołu:
Zespół Prawa Karnego
Wynik sprawy:
pozytywnie ze względu na uwzględnienie wystąpienia RPO
Opis sprawy:

kasacja w sprawie niezastosowania przepisu względniejszego dla skazanego.

Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację od prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w R. z dnia 12 września 2025 r. (sygn. akt III Kzw 167/25) utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 9 kwietnia 2025 r. (sygn. akt II Ko 1185/24) w przedmiocie zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności. RPO zaskarżył to orzeczenie w całości na korzyść skazanego K. M. Rzecznik zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 § 1 Kodeksu karnego.

Według RPO naruszenie to polegało na niezastosowaniu przez Sąd odwoławczy przepisu art. 75 § 4 k.k. w brzmieniu obowiązującym w dniach od 22 listopada 2018 r. do 23 lutego 2019 r., a więc w przedziale czasu, w którym K. M. popełnił czyn mu przypisany wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 30 czerwca 2020 r. (sygn. akt II K 585/19,), pomimo że ów przepis był względniejszy dla skazanego K. M. w porównaniu do art. 75 § 4 k.k. w brzmieniu obowiązującym w chwili orzekania, a zatem w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 2600, ze zm. z Dz.U. z 2023 r. poz. 403; data wejścia w życie: 1 października 2023 r.). Przewidywał on krótszy okres, w którym od zakończenia okresu próby można zarządzić wykonanie kary (sześć miesięcy, a nie rok). Miało to istotny wpływ na treść orzeczenia, gdyż skutkowało bezzasadnym utrzymaniem w mocy zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji o zarządzeniu wobec K. M. wykonania zawieszonej kary pozbawienia wolności, w sytuacji gdy w dniu 26 maja 2025 r. upłynął termin, o którym mowa powyżej, zaś na etapie międzyinstacyjnym wystąpiła obligatoryjna przesłanka do umorzenia, na podstawie art. 15 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego, postępowania wykonawczego prowadzonego wobec skazanego K. M.

Na podstawie art. 532 § 1 Kodeksu postępowania karnego RPO wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia Sądu Okręgowego w R. wobec K. M. oraz uchylenie zaskarżonego orzeczenia i utrzymanego nim w mocy postanowienia Sądu I instancji, a następnie umorzenie, na podstawie art. 15 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego, postępowania wykonawczego w stosunku do tego skazanego.

 


Data odpowiedzi:
2026-02-17
Opis odpowiedzi:
kasacja uwzględniona (postanowienie z II KK 480/25 z 17 grudnia 2025 r.).

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego K. M. postanowił uchylić zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia kwietnia 2025 r. (sygn. akt II Ko 1185/24) i na podstawie art. 15 § 1 k.k.w. umorzyć postępowanie wykonawcze w stosunku do skazanego w przedmiocie zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary 10 miesęcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 30 czerwca 2020 r. (sygn. akt II K 585/19), zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 26 listopada 2021 r. (sygn. akt V Ka 1086/20).