zgłoszenie udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi konstytucyjnej dotyczącej zasad przedawnienia karalności deliktów administracyjnych w pandemii z dnia 2025-09-26.
zgłoszenie udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi konstytucyjnej dotyczącej zasad przedawnienia karalności deliktów administracyjnych w pandemii.
Rzecznik przedstawił stanowisko, zgodnie z którym art. 31za ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych – rozumiany w ten sposób, że odnosi się on także do biegu terminów przedawnienia karalności deliktów administracyjnych – jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP.
Problemem konstytucyjnym w sprawie jest dopuszczalność uzależnienia biegu terminu przedawnienia karalności deliktów administracyjnych, za które kary wymierza Komisja Nadzoru Finansowego od – po pierwsze wprowadzenia lub zniesienia mocą rozporządzenia Ministra Zdrowia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii; po drugie – od wydania albo zaniechania wydania przez Komisję decyzji załatwiającej sprawę, dokonania czynności, wydania decyzji lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie albo wniesienia sprzeciwu.
W ocenie RPO ustawodawca był uprawniony do wydłużenia terminu przedawnienia karalności deliktów administracyjnych, za których popełnienie kary wymierza KNF. Niemniej forma, w jakiej tego dokonał, musi być uznana za naruszającą art. 2 Konstytucji RP – głównie wynikającą z niego zasadę ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasady bezpieczeństwa prawnego.
Naruszenie tych zasad przez art. 31za ust. 1 uCOVID wynika z faktu, że przewidując wstrzymanie biegu terminu przedawnienia do określenia ram czasowych owego wstrzymania, odsyła on w pierwszej kolejności („w przypadku ogłoszenia zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii bieg terminów [...] nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii”) do wydawanych w oparciu o art. 46 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (aktualny tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 924 ze zm.) rozporządzeń Ministra Zdrowia, a w drugiej kolejności uzależnia ich bieg (w okresie stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii) od dyskrecji organu – Komisji Nadzoru Finansowego („chyba że Komisja Nadzoru Finansowego wyda decyzję załatwiającą sprawę, dokona czynności, wyda decyzję lub postanowienie kończące postępowanie w sprawie albo wniesie sprzeciw”). W konsekwencji adresat normy wynikającej z art. 31za ust. 1 uCOVID nie jest w stanie na jej podstawie określić (przewidzieć) ram czasowych swojej odpowiedzialności.
Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie po rozpoznaniu skargi konstytucyjnej J. S. o zbadanie zgodności z art. 31za ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095) w brzmieniu obowiązującym od 31 marca 2020 r. do 17 kwietnia 2020 r., od 18 kwietnia 2020 r. do 15 maja 2020 r. oraz od 16 maja 2020 r. do dnia dzisiejszego w zakresie, w jakim „przewiduje, że w przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii bieg terminów do podjęcia przez Komisję Nadzoru Finansowego (...) czynności, w tym czynności nadzorczych, terminów załatwiania spraw oraz terminów przewidzianych do wydania decyzji lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie albo wniesienia sprzeciwu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, modyfikując tym samym normę wyrażoną w art. 169a ust. 1 a ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku [o] obrocie instrumentami finansowymi (...), zakazującą nakładania kary administracyjnej po upływie wskazanych w tym przepisie terminów, poprzez wprowadzenie regulacji powodującej w przypadku okoliczności wywołujących zawieszenie terminu przedawnienia nałożenia kary administracyjnej brak biegu przez okres występowania tych okoliczności, po ustaniu których termin przedawnienia biegnie dalej, a okresu zawieszenia nie wlicza się do czasu decydującego o przedawnieniu” z art. 2 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
TK uznał, że wskazane przez skarżącą wzorce kontroli są nieprawidłowe. Art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP nie wyrażają konstytucyjnych wolności i praw. Skarżąca nie wywiodła ich z tych przepisów w sposób poprawny, a Trybunał nie uznał, że istnieje potrzeba formułowania prawa do dobrej legislacji z art. 2 Konstytucji RP. Z kolei art. 45 ust. 1 Konstytucji RP nie jest powiązany z treścią art. 31za ust. 1 ustawy covidowej, gdyż odnosi się do postępowania sądowego, a nie do postępowania przed KNF. Z powyższych względów TK umorzył postępowanie z uwagi na niedopuszczalność wydania wyroku.
Trybunał Konstytucyjny stwierdził też, że wobec umorzenia postępowania bezprzedmiotowe stało się rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji KNF w przedmiocie nałożenia na skarżącą kar pieniężnych, a także o uchylenie zajęć egzekucyjnych wynikających z decyzji KNF dokonanych na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez naczelnika urzędu skarbowego.
Postanowienie tymczasowe o zawieszeniu lub wstrzymaniu wykonania orzeczenia w sprawie, której skarga konstytucyjna dotyczy, jeżeli wykonanie wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia mogłoby spowodować nieodwracalne skutki, wiążące się z dużym uszczerbkiem dla skarżącego albo gdy przemawia za tym inny ważny interes skarżącego lub ważny interes publiczny (art. 79 ust. 1 u.o.t.p.TK), może być wydane w trakcie rozpoznawania skargi konstytucyjnej. Trybunał uchyla je, jeżeli ustaną przyczyny, dla których zostało ono wydane, jednak nie później niż w dniu wydania ostatecznego orzeczenia w sprawie skargi konstytucyjnej. Jeśli więc Trybunał zakończył postępowanie o sygn. SK 67/25 umarzając postępowanie, nie istnieją podstawy prawne do wydania postanowienia tymczasowego.