skarga nadzwyczajna od nakazu zapłaty z dnia 2025-11-26.
skarga nadzwyczajna od nakazu zapłaty.
Z uwagi na konieczność zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej Rzecznik Praw Obywatelskich złożył skargę nadzwyczajną co do całości prawomocnego nakazu zapłaty wydanego16 listopada 2021 r. w elektronicznym postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowy w L. (sygn. akt VI Nc-e 1158592/21) wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania orzeczenia (pkt III.3. wniosków skargi nadzwyczajnej).
Sądowi, który wydał zaskarżony nakaz zapłaty, Rzecznik zarzucił naruszenie zasady ochrony konsumenta ustanowionej w art. 76 Konstytucji RP w zw. z art. 9 Konstytucji RP. W ocenie Rzecznika naruszenie to polegało na pozbawieniu pozwanej konsumentki, będącej słabszą stroną stosunku prawnego, ochrony sądowej przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi przedsiębiorcy. Przejawem tego było pominięcie przez sąd konsumenckiej natury rozpatrywanego stosunku prawnego i ograniczenie się do stosowania wyłącznie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o elektronicznym postępowaniu upominawczym – bez uwzględnienia zasady ochrony konsumenta wynikającej z Konstytucji RP i z prawa unijnego, a w szczególności z Dyrektywy 93/133. Dyrektywa ta nakazuje sądowi zbadanie z urzędu postanowień umowy zawartej z konsumentem pod kątem ich abuzywności, co w realiach sprawy oznaczało konieczność umorzenia postępowania z powodu braku podstaw do wydania nakazu zapłaty.
Ponadto Rzecznik zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego, to jest art. 505 k.p.c. w zw. z art. 505 § 1 k.p.c. w zw. z art. 499 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 Dyrektywy 93/13. Według RPO naruszenie to polegało na niewłaściwym zastosowaniu poprzez wydanie nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym przeciwko pozwanej konsumentce, mimo że na podstawie samej treści pozwu sąd winien był powziąć wątpliwości, co do twierdzeń faktycznych przedsiębiorcy. W szczególności – co do wysokości zadłużenia konsumentki oraz warunków zawartej z nią umowy pożyczki i umowy ugody ze względu na ich potencjalną abuzywność, a w konsekwencji powinien był stwierdzić brak podstaw do wydania nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym i umorzyć postępowanie.
Rzecznik wniósł w pierwszej kolejności o uchylenie w całości przez Sąd Najwyższy zaskarżonego nakazu i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w L. do ponownego rozpoznania. Ponadto RPO złożył wniosek ewentualny o stwierdzenie wydania zaskarżonego orzeczenia z naruszeniem prawa oraz wskazanie okoliczności, z powodu których wydane zostało takie rozstrzygnięcie, gdyby Sąd Najwyższy uznał, że, ze względu na prawdopodobny w przyszłości upływ 5 lat, konieczne jest zastosowanie rozwiązania, o którym mowa w art. 89 § 4 in principio UoSN.
RPO wniósł także o wydanie przez Sąd Rejonowy w L. postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości zaskarżonego nakazu zapłaty do czasu zakończenia postępowania wywołanego wniesieniem niniejszej skargi nadzwyczajnej z uwagi na grożącą pozwanej niepowetowaną szkodę wynikającą z prowadzonego wobec niej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. – B. M. postępowania egzekucyjnego w sprawie pod sygn. akt Km 514/24.