wystąpienie do Ministra Sprawiedliwości w sprawie rynku usług świadczonych przez podmioty, które w imieniu poszkodowanych obywateli dochodzą roszczeń o odszkodowanie z dnia 2025-11-27.
wystąpienie do Ministra Sprawiedliwości w sprawie rynku usług świadczonych przez podmioty, które w imieniu poszkodowanych obywateli dochodzą roszczeń o odszkodowanie.
W sferze zainteresowań Rzecznika pozostają różne aspekty działalności tzw. kancelarii odszkodowawczych. RPO monitoruje sytuację, zwłaszcza w zakresie postępu prac legislacyjnych mających na celu kompleksowe uregulowanie działalności tych firm.
RPO pochylił się zwłaszcza nad jedną z kwestii dotyczących świadczenia usług przez kancelarie odszkodowawcze, stanowiącej jednocześnie postulat Polskiej Izby Ubezpieczeń (ustawowej organizacji samorządu branżowego, reprezentującej zakłady ubezpieczeń działające w Polsce). PIU wniosła o udzielenie poparcia dla założenia wprowadzenia do polskiego porządku prawnego regulacji ustawowej precyzującej procedurę wypłat odszkodowań dokonywanych przez zakłady ubezpieczeń z tytułu szkód osobowych, w szczególności w postaci obligatoryjnego wypłacania świadczeń bezpośrednio na rachunek osób poszkodowanych.
Zdaniem Polskiej Izby Ubezpieczeń ustawowy zakres ochrony praw poszkodowanych powinien być poszerzony o regulacje ujednolicające proceder transferów środków, dokonywanych przez ubezpieczycieli, tj. wprowadzenie rozwiązania eliminującego pośrednictwo w tym obszarze. Niniejsze sprzyjałoby przejrzystości stosunku zobowiązaniowego między stronami oraz dawało pewność, że osoby uprawnione otrzymają świadczenie i będą władne swobodnie nim rozporządzać.
W opinii Rzecznika jest to istotne tym bardziej, że klientami niniejszych firm są niejednokrotnie osoby poszkodowane w wypadkach. Osoby te ponoszą zdrowotne konsekwencje w postaci uszczerbku na zdrowiu, niepełnosprawności, tym samym wymagające niezwłocznego wsparcia i pomocy, również w postaci środków finansowych na leczenie, rehabilitację, zakup leków, odpowiedniego sprzętu rehabilitacyjnego, ortopedycznego.
Rzecznik z uznaniem przyjął zaangażowanie Ministerstwa Sprawiedliwości w tę tematykę w ostatnich latach. RPO podzielił stanowisko Resortu co do złożoności zagadnienia oraz konieczności uwzględnienia stanowisk i interesów przedsiębiorców prowadzących tzw. kancelarie odszkodowawcze, konsumentów oraz państwa. RPO zgodził się także z potrzebą włączenia do dyskusji Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Ministerstwa Rozwoju i Technologii jako resortu odpowiedzialnego za politykę gospodarczą państwa.
Jednocześnie Rzecznik uważa, że problematyka analizowana od wielu lat wymaga bardziej zdecydowanych kroków, w tym rozpoczęcia prac legislacyjnych przynajmniej w zakresie kwestii niewywołujących sporów i od dawna postulowanych przez różne środowiska, w tym konsumenckie. W związku z tym RPO zwrócił się z prośbą o informację, czy podjęto działania mające na celu wypracowanie propozycji, które mogłyby wpłynąć na skuteczniejszą ochronę klientów tzw. kancelarii odszkodowawczych, przy jednoczesnym uwzględnieniu praw przedsiębiorców, o których była mowa w odpowiedzi na pismo Rzecznika Praw Obywatelskich. Jeśli tak, to czy przedmiotowe działania obejmują pracę nad projektem ustawy regulującym problematykę działalności firm odszkodowawczych świadczących usługi w zakresie dochodzenia roszczeń od ubezpieczycieli na rzecz poszkodowanych, mającym na celu zabezpieczyć interesy i zwiększyć zakres ochrony osób korzystających z usług tych podmiotów, ewentualnie – na jakim etapie się one znajdują.
W ocenie Sekretarza dziedzina ta stawia naprzeciw siebie z jednej strony konstytucyjnie gwarantowaną wolność działalności gospodarczej, z drugiej zaś – ochronę konsumentów i przysługujących im praw. Ewentualna interwencja legislacyjna musi mieć charakter precyzyjny i proporcjonalny do skali oraz rzeczywistego charakteru problemu. Nie powinna przyjąć formuły doraźnej, a w konsekwencji konieczne jest, by uwzględniała wieloaspektowość omawianego zagadnienia.
Ministerstwo Sprawiedliwości będzie w nadchodzącym okresie prowadzić dalszą analizę, zwłaszcza we współpracy z innymi instytucjami, i rozważy możliwość ewentualnej interwencji legislacyjnej. Jej skala i kształt będą natomiast uzależnione od wyników wspomnianych analiz.
Sekretarz podziękował Rzecznikowi za zaangażowanie i zapewnił o gotowości do dalszej współpracy, w tym także w ramach kontaktów roboczych.