zgłoszenie udziału w postępowaniu o zapłatę z dnia 2025-12-05.
zgłoszenie udziału w postępowaniu o zapłatę.
Rzecznik Praw Obywatelskich zgłosił udział w postępowaniu z powództwa K. Ś. przeciwko Trybunałowi Konstytucyjnemu o zapłatę uposażenia sędziego w stanie spoczynku (sygn. akt VIII P 526/25).
Motywem przystąpienia RPO do niniejszej sprawy była potrzeba odniesienia się do kwestii statusu powoda jako sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Jest to zagadnienie, którego znaczenie wykracza poza okoliczności indywidualne niniejszej sprawy. W ocenie RPO ma ono wagę systemową, wiążącą się z podnoszonymi od lat zastrzeżeniami co do prawidłowości wyboru i statusu niektórych sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych w latach 2015-2018. Dlatego też, mając na uwadze zadania Rzecznika Praw Obywatelskich, w szczególności powinność stania na straży wolności i praw człowieka i obywatela (art. 208 ust. 1 Konstytucji), RPO uznał za konieczne wyjaśnienie, jaki skutek prawny wywołały działania i zaniechania organów władzy państwowej, które były tłem wystąpienia przez K. Ś. z pozwem przeciwko Trybunałowi Konstytucyjnemu.
Rzecznik stoi na stanowisku, że statusu sędziowskiego K. Ś. – wynikającego z mandatu powierzonego w drodze wyboru przez Sejm – nie podważa brak zaprzysiężenia go przez Prezydenta RP ani odmowa dopuszczenia go do orzekania przez Prezesa TK. O tym, od kiedy mamy do czynienia z sędzią TK, przesądza Konstytucja RP, a nie ustawodawstwo zwykłe. W świetle art. 194 ust. 1 Konstytucji RP źródłem mandatu sędziowskiego, a więc podstawą nabycia statusu sędziego TK i rozpoczęcia kadencji sędziowskiej, jest wyłącznie uchwała Sejmu. Konstytucja RP nie wymaga, aby sędzia TK wybrany przez Sejm składał ślubowanie przed jakimkolwiek organem. Etap ten jest przewidziany wyłącznie przez ustawę i stanowi warunek objęcia urzędu oraz nawiązania stosunku służbowego. Według Rzecznika brak ślubowania doprowadził zatem do faktycznego uniemożliwienia objęcia urzędu przez powoda, nawiązania stosunku służbowego i wykonywania czynności orzeczniczych. Nie pozbawił go jednak konstytucyjnego mandatu sędziowskiego, gdyż podstawę prawną tego mandatu.