wystąpienie do Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie rozszerzenia odesłania, o którym mowa w art. 7a ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa z dnia 2026-01-12.
wystąpienie do Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie rozszerzenia odesłania, o którym mowa w art. 7a ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
Do Rzecznika Praw Obywatelskich zwrócił się z prośbą o pomoc żołnierz dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej. Od 12 grudnia 2023 r. do 17 maja 2024 r. pełnił on DZSW. W dniu 28 lutego 2024 r., w trakcie zajęć wojskowych, doznał ostrego zawału serca, który spowodował niezdolność do służby do 17 czerwca 2024 r. Rozkazem dziennym został zwolniony z DZSW i przeniesiony do pasywnej rezerwy, w związku z orzeczeniem RWKL o niezdolności do czynnej służby wojskowej. Do momentu zwolnienia ze służby (17 maja 2025 r.) pozostawał na zaopatrzeniu Wojskowego Oddziału Gospodarczego.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych posiłkując się treścią art. 7 i art. 7a ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa odmówił Zainteresowanemu prawa do zasiłku chorobowego za okres, w którym nie pełnił on już czynnej służby wojskowej (od 18 maja 2024 r. do 17 czerwca 2024 r.) wskazując, że niezdolność do służby nie powstała po zwolnieniu ze służby.
Stosownie do art. 7a ustawy zasiłkowej przepis art. 7 stosuje się odpowiednio do żołnierza zwolnionego z czynnej służby wojskowej, z tym że podstawę obliczenia wysokości zasiłku chorobowego stanowi kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę. Przepis ten wszedł w życie z dniem 23 kwietnia 2022 r. na podstawie nowelizacji wprowadzonej art. 724 ustawy o obronie Ojczyzny. Nowelizacja ta nie wprowadziła przepisu, który odsyłałby do art. 6 ust. 1 ustawy zasiłkowej („Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego”), co dało organowi rentowemu argument do stwierdzenia, że żołnierz zwolniony z czynnej służby wojskowej ma prawo do zasiłku chorobowego w sytuacji, w której jego niezdolność do pracy powstała już po zwolnieniu ze służby, nie ma zaś takiego prawa, gdy ujawniła się ona, tak jak w przypadku Wnioskodawcy, jeszcze przed zwolnieniem ze służby i trwa nieprzerwanie nadal także po ustaniu służby wojskowej.
Zdaniem Rzecznika literalna wykładania cytowanych przepisów może potwierdzać stanowisko organu rentowego. Jednak już wnioski wynikające z tej interpretacji wywołują wątpliwości RPO dotyczące ograniczenia praw i wolności żołnierzy czynnej służby wojskowej.
Rzecznik wskazał – za Sądem Rejonowym w T. (wyrok z 21 marca 2024 r., sygn. akt IV U 288/23) – że analizowana sytuacja jest zapewne spowodowana niezamierzonym błędem ustawodawcy. Według RPO nie sposób znaleźć argumentów, które przemawiałyby za tym, aby żołnierzowi zwolnionemu ze służby wojskowej przysługiwało prawo do zasiłku chorobowego, gdy jego niezdolność do służby powstała po zwolnieniu ze służby, zaś nie miałby do niego prawa, gdy zachorował przed zwolnieniem ze służby, a jego niezdolność do służby trwała także po ustaniu służby. Co więcej, jak wynika z cytowanych regulacji prawnych, w ujęciu ustawy zasiłkowej, rygoryzm związany z uzyskaniem prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, a więc w warunkach określonych art. 7 ustawy zasiłkowej, jest większy niż w przypadku prawa do zasiłku chorobowego, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Trudno zatem ustalić, dlaczego ustawodawca zapewniając byłemu żołnierzowi czynnej służby wojskowej prawo do zasiłku chorobowego na zasadach określonych w art. 7, odmówił jednocześnie tego prawa na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 1 ustawy zasiłkowej.
RPO zwrócił się z prośbą o podjęcie inicjatywy ustawodawczej w celu rozszerzenia odesłania, o którym mowa w art. 7a o treść art. 6 ustawy zasiłkowej.