wystąpienie do Minister Zdrowia i Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie problemu spożywania alkoholu przez kobiety w ciąży niosące zagrożenie dla życia i zdrowia dzieci z dnia 2026-01-29.
wystąpienie do Minister Zdrowia i Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie problemu spożywania alkoholu przez kobiety w ciąży niosące zagrożenie dla życia i zdrowia dzieci.
Problematyka uzależnienia od alkoholu oraz działań na rzecz przeciwdziałania alkoholizmowi, zwłaszcza w kontekście wpływu spożywania alkoholu na życie i zdrowie, znajduje się w obszarze zainteresowania Rzecznika Praw Obywatelskich. Pojawiające się w przestrzeni publicznej informacje o kobietach w ciąży uzależnionych od alkoholu skłaniają zaś do zwrócenia uwagi na ten problem, szczególnie w aspekcie zapobiegania konsekwencjom spożywania alkoholu przez matki, w postaci spektrum płodowych zaburzeń alkoholowych u dzieci. Z ogólnodostępnych danych wynika, że na 300 tysięcy urodzeń aż 1000 dzieci rodzi się z FAS. Z FASD się nie wyrasta, nie ma na to lekarstwa, a obciążony nim człowiek będzie zmagał się z konsekwencjami przez całe życie. Artykuł 71 ust. 2 Konstytucji RP nakazuje, aby matka przed i po urodzeniu dziecka otrzymała szczególną pomoc władz publicznych, a w art. 68 ust. 3 Konstytucji RP podkreśla się obowiązek władz publicznych do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom i kobietom ciężarnym. Prawo do ochrony zdrowia jest konstytucyjnie gwarantowane, jest to prawo podstawowe wynikające z przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka, którego przestrzeganie władza państwowa jest zobowiązana ochraniać.
Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich wskazane wyżej gwarancje, zarówno w stosunku do kobiet w ciąży jaki i dzieci, nie są w pełni realizowane. Rozproszone działania interwencyjne, profilaktyczne i edukacyjne w obszarze ochrony zdrowia nie przynoszą oczekiwanego rezultatu w postaci zachowania abstynencji przez ciężarne. Brak jest także regulacji prawnych w obszarze systemu wsparcia rodzin w kontekście dostępu do świadczeń m.in. świadczeń rodzinnych, świadczenia wychowawczego, programu „Za życiem”. Szeroko rozumiana problematyka FASD winna stać się podmiotem wspólnych działań Ministerstwa Zdrowia i Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej skutkujących opracowaniem i wdrożeniem systemowych rozwiązań dotyczących profilaktyki i leczenia uzależnienia od alkoholu kobiet w ciąży oraz pomocy dedykowanej rodzinie, w której wychowuje się dziecko z FASD.
Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się z prośbą o zajęcie stanowiska oraz podjęcie stosownych działań.