Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję wydaną z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy z dnia 2026-03-23.

Adresat:
III.7064.216.2025
Sygnatura:
Sąd Administracyjny
Data sprawy:
2026-03-23
Rodzaj sprawy:
skarga do Wojewódzkich Sądów Administracyjnych (WSA)
Nazwa zepołu:
Zespół Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego
Wynik sprawy:
Opis sprawy:

skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję wydaną z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.

Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył w całości decyzję wydaną z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki przez Radcę w Departamencie Finansowania Sfery Budżetowej w Ministerstwie Finansów z dnia 27 lutego 2026 r. (znak: FS.4145.47.2025). RPO zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy (art. 169 ust. 6, ust. 1 pkt 1, ust. 4, ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz.1483 ze zm.) poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie z uwagi na bezpodstawne przyjęcie, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13 (Dz.U. z 2014 r. poz.1443) nie wywołał skutków prawnych, a co za tym idzie wadliwe uznanie za przypadającą do zwrotu do budżetu państwa część dotacji udzielonej Gminie Miejskiej W. wydatkowanej na wypłatę opiekunom osób z niepełnosprawnością świadczeń pielęgnacyjnych z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad osobami z niepełnosprawnością. Jednocześnie Rzecznik wniósł o uchylenie w całości decyzji wydanej z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki przez Radcę w Departamencie Finansowania Sfery Budżetowej w Ministerstwie Finansów z dnia 27 lutego 2026 r. (na podst. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.) oraz o umorzenie postępowania administracyjnego (art. 145 § 3 p.p.s.a.).

Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym przez Ministra Finansów i Gospodarki w zaskarżanej decyzji z dnia 27 lutego 2025 r. uznającym, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. doszło do wykorzystania przez Miasto – niezgodnie z przeznaczeniem – części dotacji celowej w wysokości 105.752,36 zł przekazanej w 2023 r. na realizację świadczeń pielęgnacyjnych. W opinii RPO Minister Finansów i Gospodarki wydał ją z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 169 ust. 6, ust. 1 pkt 1, ust. 4, ust. 5 pkt 1 u.f.p. w zw. z art. 17 ust. 1b u.ś.r. wskazując przy tym dokonanie błędnej wykładni i bezzasadnym przyjęciu, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) nie przekłada się na uprawnienie opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała w wieku dorosłym do świadczenia pielęgnacyjnego.

W przedmiotowej sprawie spór koncentruje się wokół zagadnienia następstw orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i sprowadza się do ustalenia, czy na gruncie obowiązujących w 2023 r. przepisów u.ś.r., w kontekście wydanego przez Trybunał Konstytucyjny wyroku

Miasto w sposób prawidłowy, tj. zgodnie z przepisami prawa materialnego wypłaciło na podstawie pięciu decyzji świadczenia pielęgnacyjne i opłaciło w pięciu przypadkach składki emerytalne i rentowe za opiekunów uprawnionych do świadczeń pielęgnacyjnych, czyli wykorzystało dotację zgodnie z przeznaczeniem. W przypadku tej sprawy zakresowe wyeliminowanie wieku powstania niepełnosprawności podopiecznych nie powoduje dysfunkcjonalności ustawy, gdyż w treści art. 17 u.ś.r. można odnaleźć wszystkie elementy podmiotowe, przedmiotowe oraz czasowe konieczne dla zrekonstruowania normy prawnej określającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Reasumując, Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że zaskarżana decyzja Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 27 lutego 2026 r. została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i powinna być uchylona. Zdaniem RPO w tej sprawie nie doszło do wykorzystania przez Miasto dotacji budżetowej niezgodnie z przeznaczeniem, co uzasadnia żądanie umorzenia w całości postępowania.