wystąpienie do Sekretarza Stanu w Ministerstwie Cyfryzacji w sprawie przeciwdziałania i zwalczania dezinformacji z dnia 2026-03-20.
wystąpienie do Sekretarza Stanu w Ministerstwie Cyfryzacji w sprawie przeciwdziałania i zwalczania dezinformacji.
Rzecznik Praw Obywatelskich dostrzegł potrzebę podjęcia problematyki przeciwdziałania i zwalczania dezinformacji w kontekście jej wpływu na realizację konstytucyjnych wolności, zwłaszcza wolności wyrażania poglądów oraz dostępu do informacji. Rzecznik wskazał, że dezinformacja, rozumiana jako możliwe do zweryfikowania nieprawdziwe lub wprowadzające w błąd informacje rozpowszechniane w celu osiągnięcia korzyści lub wprowadzenia opinii publicznej w błąd, prowadzi do dezorientacji obywateli, osłabienia zaufania do instytucji publicznych oraz zniekształcenia debaty publicznej. W ocenie Rzecznika, zjawisko to może wywoływać skutki zbliżone do cenzury, ograniczając obywatelom dostęp do rzetelnych informacji oraz zaburzając procesy demokratyczne.
Rzecznik zauważył, że w ostatnich latach zarówno w Polsce, jak i na poziomie europejskim, rośnie świadomość zagrożeń związanych z dezinformacją, czego wyrazem są podejmowane działania regulacyjne, w tym włączenie kodeksu postępowania w zakresie zwalczania dezinformacji w ramy prawne aktu o usługach cyfrowych. Jednocześnie Rzecznik podkreślił, że opieranie strategii przeciwdziałania dezinformacji wyłącznie na działaniach platform internetowych jest niewystarczające. W tym kontekście przywołał ustalenia raportu Ośrodka Analizy Dezinformacji NASK, z których wynika ograniczona skuteczność moderacji treści przez platformy społecznościowe.
W ocenie Rzecznika konieczne jest przyjęcie kompleksowego i długofalowego podejścia do omawianego problemu. Rzecznik zwrócił uwagę na rekomendacje Komitetu Sterującego Rady Europy ds. Mediów i Społeczeństwa Informacyjnego, wskazujące na potrzebę budowy krajowej strategii przeciwdziałania dezinformacji opartej na wielowymiarowych działaniach, obejmujących m.in. badania i monitorowanie zjawiska, rozwój kompetencji medialnych społeczeństwa, wsparcie dla wysokiej jakości dziennikarstwa, zapewnienie integralności procesów wyborczych oraz wzmocnienie odpowiedzialności podmiotów funkcjonujących w środowisku cyfrowym. Rzecznik podkreślił przy tym znaczenie zachowania zasad proporcjonalności i ochrony wolności wypowiedzi, wskazując, że granica między przeciwdziałaniem dezinformacji a niedopuszczalną ingerencją w tę wolność może być nieostra, a działania nadmierne lub nieuzasadnione mogą prowadzić do efektów przeciwnych do zamierzonych.
Rzecznik odwołał się również do wniosków płynących z badań dotyczących przeciwdziałania dezinformacji klimatycznej, z których wynika, że żadne pojedyncze narzędzie nie jest wystarczające, a skuteczna odpowiedź wymaga zintegrowanego, wieloaspektowego podejścia. W tym kontekście Rzecznik zaakcentował potrzebę korzystania z doświadczeń innych państw oraz prowadzenia działań opartych na współpracy wielu podmiotów.
Rzecznik zauważył, że organy władzy publicznej dostrzegają wagę omawianego problemu, czego wyrazem jest wskazanie przeciwdziałania dezinformacji jako jednego z priorytetów Ministerstwa Cyfryzacji na 2026 r. oraz uwzględnienie tej problematyki w projekcie Strategii Cyfryzacji Państwa. W szczególności Rzecznik zwrócił uwagę na cele dotyczące koordynacji działań podmiotów zajmujących się przeciwdziałaniem dezinformacji oraz podnoszenia świadomości społecznej w tym zakresie, a także na planowane wyznaczenie organu odpowiedzialnego za integrację tych działań.
W związku z powyższym Rzecznik zwrócił się do Ministra Cyfryzacji z prośbą o przedstawienie informacji na temat planowanych na 2026 r. działań Ministerstwa w obszarze przeciwdziałania i zwalczania dezinformacji.
W 2026 r. działania resortu koncentrują się na monitoringu przestrzeni informacyjnej (realizowanym przez NASK), kampaniach społecznych i edukacyjnych oraz współpracy międzyresortowej. Szczególny nacisk kładzie się na edukację młodzieży (np. projekt „Broń się w necie”) oraz wzmacnianie kompetencji krytycznego myślenia i weryfikacji informacji.
Równolegle opracowywana jest strategia przeciwdziałania dezinformacji, a także realizowane są programy grantowe wspierające szkolenia i materiały edukacyjne. Sekretarz Stanu w MC podkreślił, że działania te nie mają charakteru cenzury, lecz służą zwiększeniu odporności społeczeństwa i ochronie obywateli.