Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich

kasacja w sprawie uchylenia wyroku nakazowego i uniewinnienia obwinionej z zarzutu nieposiadania uprawnień do kierowania pojazdami.

Rzecznik Praw Obywatelskich złożył kasację od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 2 lipca 2024 r. (sygn. akt II W 312/24) na podstawie art. 110 § 1 k.p.w. i zaskarżył powyższe orzeczenie w całości na korzyść A.Ł. powołując się na art. 111 k.p.w.

Wyrokowi temu Rzecznik zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 93 § 2 k.p.w., polegające na przyjęciu, że wina i okoliczności czynu przypisanego obwinionej w zakresie znamion wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. nie budzą wątpliwości, jednak dowody dołączone do wniosku o ukaranie i uznane za ujawnione przeczą tezie zarzutu objętego tym wnioskiem, jakoby A.Ł. w dniu 5 lutego 2024 r. nie posiadała uprawnień do kierowania pojazdami po drodze publicznej. W konsekwencji powinno to skutkować skierowaniem sprawy do rozpoznania na rozprawie i wyjaśnieniem wszystkich okoliczności.

Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że skład rozpoznający niniejszą kasację powinien być ukształtowany z uwzględnieniem wyroku TSUE z 4 września 2025 r., C-225/22, „R" S.A. przeciwko AW„T" sp. z o.o., odnoszącego się do orzeczeń SN wydanych w składach, w których zasiadał sędzia powołany w 2018 r. na podstawie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa (wykonanie wstrzymane postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym na podstawie art. 388 § 1 k.p.c. w związku z ówczesnym brzmieniem art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o KRS (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 389)).

Rzecznik wskazał w uzasadnieniu, iż zaskarżony kasacją wyrok wydany został z rażącym naruszeniem art. 93 § 2 k.p.w., co istotnie mogło mieć wpływ na jego treść. W związku z tym nie może on pozostać w takiej formie. RPO podkreślił, że orzekanie w postępowaniu nakazowym jest możliwe w sytuacji spełnienia warunków określonych w art. 93 § 1-4 k.p.w., w sytuacji gdy ani okoliczności czynu, ani wina nie budzą wątpliwości (art. 93 § 2 k.p.w.). W tej sprawie Sąd Rejonowy w Ż. oparł swoje rozstrzygnięcie na dowodach, dołączonych do wniosku o ukaranie, którymi były: notatka urzędowa sporządzona przez funkcjonariusza Policji oraz informacja o naruszeniach wpisanych do ewidencji kierujących pojazdami silnikowymi lub motorowerem naruszających przepisy ruchu drogowego. Ze zgromadzonych materiałów można wywnioskować, że w dniu 15 lipca 2022 r. obwinionej zatrzymano prawo jazdy bez wskazania, na jaki okres. Jednak z przepisów ustawy o kierujących pojazdami wynika, iż okres ten wynosi 3 miesiące – art. 102 ust. 1c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. 2021 r., poz.121 ze zm.) tj. do 15 października 2022 r. Biorąc pod uwagę powyższe, w tym okoliczność, że zarzucony oskarżonej czyn z art. 94 § 1 k.w. miał być popełniony w dniu 5 lutego 2024 r., tzn. po upływie trzymiesięcznego okresu, na który prawo jazdy zostało obwinionej zatrzymane, należy uznać, że nie istnieją przesłanki pozwalające na rozstrzyganie sprawy w postępowaniu nakazowym.

Rzecznik zwrócił też uwagę na okoliczność, że obwiniona nie złożyła wniosku o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, co zdaniem RPO nie wywołuje realnie żadnego skutku, bowiem nie stanowi ono dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu, a jedynie potwierdza posiadanie takiego uprawnienia, co wynika z przepisów zawartych w Rozdziałach 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami. Prawo jazdy odzwierciedla jedynie treść nabytych zgodnie z ww. przepisami uprawnień (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2024 r., II KK 323/23, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2023 r., V KK 205/23).

Reasumując, Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o dopuszczenie dowodu z akt sprawy Sądu Rejonowego w Ż. o sygn. II W 312/24 oraz o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Ż. w całości i uniewinnienie A.Ł. od popełnienia wykroczenia przypisanego jej skarżonym wyrokiem nakazowym.

[