wystąpienie do Minister Zdrowia w sprawie systemu opieki geriatrycznej z dnia 2026-05-18.
wystąpienie do Minister Zdrowia w sprawie systemu opieki geriatrycznej.
Osoby starsze stanowią grupę szczególnie wrażliwą. Rzecznik Praw Obywatelskich od lat podejmuje liczne inicjatywy na rzecz osób starszych – są to działania zarówno w zakresie dostępu do świadczeń zdrowotnych, jak i odpowiedniego kształtowania polityk publicznych, które uwzględniałyby ich potrzeby.
Rzecznik zwrócił uwagę, że proces starzenia się społeczeństwa, a także rosnąca częstość występowania chorób przewlekłych, prowadzą do zwiększonego zapotrzebowania na opiekę długoterminową. Choć liczba ośrodków świadczących taką opiekę wzrosła w latach 2021-2024 o około 6%, ich dostępność nadal jest niewystarczająca i silnie zróżnicowana regionalnie. Różnice widoczne są również w liczbie łóżek przypadających na mieszkańców.
W opinii RPO dostępność infrastruktury geriatrycznej, zarówno ambulatoryjnej, jak i szpitalnej, wciąż pozostaje ograniczona. Poradnie najczęściej zlokalizowane są w większych miastach, choć nie jest to regułą, a w niektórych województwach brakuje ich nawet w stolicach regionów. W 2024 roku w Polsce funkcjonowało 61 oddziałów geriatrycznych, przy czym ich rozmieszczenie było bardzo nierównomierne. W niektórych regionach obserwuje się także spadki liczby oddziałów, co dodatkowo pogłębia istniejące dysproporcje.
W obszarze opieki długoterminowej funkcjonują zarówno zakłady opiekuńczo-lecznicze, jak i pielęgnacyjno-opiekuńcze oraz domy pomocy społecznej, przy czym szczególną rolę odgrywają pierwsze z wymienionych. Mimo rozwoju infrastruktury nadal widoczne są ograniczenia w dostępności świadczeń, co znajduje odzwierciedlenie w czasie oczekiwania. W trybie pilnym na świadczenia geriatryczne pacjenci czekają przeciętnie ponad dwa miesiące, a w przypadku opieki długoterminowej – znacznie dłużej: 109 i 84 dni. Dodatkowo występują znaczne różnice regionalne – w niektórych województwach dostęp do świadczeń jest niemal natychmiastowy, podczas gdy w innych czas oczekiwania znaczący. Zdaniem Rzecznika całość opisywanych zjawisk wskazuje na to, że mimo widocznego rozwoju systemu opieki geriatrycznej w Polsce, jego skala i organizacja nadal nie nadążają za dynamicznie rosnącymi potrzebami demograficznymi.
Mając na względzie powyższe, Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Ministra Zdrowia z prośbą o przedstawienie stanowiska w podnoszonej sprawie. Jednocześnie wyraził wdzięczność za wskazanie, jakie działania są podejmowane lub planowane przez Ministerstwo Zdrowia w odpowiedzi na przedstawione wyzwania w obszarze opieki geriatrycznej.