zgłoszenie udziału w postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w G. w sprawie zażalenia K. K. na postanowienie Prezydenta Miasta G z dnia 2026-06-09.
zgłoszenie udziału w postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w G. w sprawie zażalenia K. K. na postanowienie Prezydenta Miasta G.
Działając na podstawie art. 14 pkt 6 ustawy z 15 lipca 1987 r. o RPO, Rzecznik Praw Obywatelskich zgłosił udział w postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w sprawie zażalenia K. K. na postanowienie Prezydenta Miasta w G. z 20 maja 2026 r. (sygn. akt SKO Gd/2736/26). Jednocześnie wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy Prezydentowi Miasta G. do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu Rzecznik zarzucił naruszenie art. 145a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.
W niniejszej sprawie K. K. złożyła wniosek o wznowienie postępowania w związku z decyzją odbierającą jej świadczenie pielęgnacyjne za lata 2020-2022 na opiekę nad niepełnosprawnym synem z powodu podjęcia zatrudnienia. Prezydent G. ściągnął od wnioskodawczyni 11 685 zł wraz z odsetkami tytułem – w jego ocenie – bezprawnie pobranego świadczenia. We wniosku odwoławczym wnioskodawczyni powołała się na wyrok TK z 25 marca 2026 r. stwierdzający niekonstytucyjność art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim uniemożliwia osobom w jej sytuacji łączenie pracy zarobkowej z pobieraniem świadczenia. Zaskarżonym postanowieniem Prezydent G. odmówił wznowienia postępowania, wskazując, że wyrok TK nie został ogłoszony w Dzienniku Ustaw, „a tym samym nie wszedł w życie i nie wywołał skutków prawnych w postaci usunięcia z systemu prawnego niekonstytucyjnego rozumienia art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych”.
Rzecznik wskazał, że powyższy wyrok zapadł w składzie obejmującym osobę wybraną na stanowisko sędziego TK z naruszeniem art. 194 ust. 1 Konstytucji RP, a orzeczenie nie zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw. W opinii RPO wyroki TK wydane z udziałem osoby nieuprawnionej posiadają status orzeczeń TK w rozumieniu art. 190 Konstytucji i wywołały wskazane w tym przepisie skutki dla systemu prawnego, choć jednocześnie są to orzeczenia obarczone wadą prawną, która może być uzdrowiona w procedurze uregulowanej w ustawie. Co więcej, to rolą sądów, a nie władzy wykonawczej, jest ocena na gruncie konkretnej sprawy, czy i jaki skutek prawny wywołało dane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. Rzecznik nie podziela tego stanowiska, uznając je za sprzeczne z wykładnią językową, systemową i funkcjonalną art. 145a § 1 k.p.a. i art. 190 ust. 4 Konstytucji. Żaden z tych przepisów nie uzależnia bowiem wznowienia postępowania administracyjnego od ogłoszenia wyroku TK w dzienniku urzędowym prowadzonym przez rząd. Kryzys konstytucyjny, z jakim mamy do czynienia w Polsce, nie powinien negatywnie odbijać się na sytuacji prawnej obywateli. Zdaniem RPO wątpliwości prawne związane z brakiem publikacji orzeczenia nie powinny być w niniejszej sprawie rozstrzygane na niekorzyść jednostki.
Mając na względzie powyższe, Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł jak we wstępie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. w związku z zażaleniem K. K. na postanowienie wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 20.05.2026 r. (nr RSS.8252.149.2020) o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145a § 1 i § 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.