Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich

kasacja w sprawie uchylenia skarżonego wyroku nakazowego polegającego na wymierzeniu obwinionemu kary za doprowadzenie do kolizji drogowej z autobusem.

Działając na podstawie art. 110 § 1 k.p.w., Rzecznik Praw Obywatelskich złożył kasację od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w P., z dnia 2 sierpnia 2023 r. (sygn. II W 916/23) i zaskarżył powyższe orzeczenie w całości na korzyść obwinionego M. S. Jednocześnie wniósł o uchylenie skarżonego wyroku nakazowego w całości i umorzenie postępowania prowadzonego przeciwko M. S. wobec przedawnienia karalności czynu.

Orzeczeniu temu zarzucił rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa procesowego, tj. art. 93 § 2 k.p.w., polegające na przyjęciu, że wina i okoliczności czynu przypisanego obwinionemu, kwalifikowanego z art. 86 § 1 k.w., nie budzą wątpliwości i w konsekwencji wydaniu wyroku nakazowego, podczas gdy dowody dołączone do wniosku o ukaranie i podlegające uznaniu za ujawnione tezy zarzutu objętego tym wnioskiem, jakoby to M. S. był sprawcą wykroczenia, tj. w dniu 17 stycznia 2023 r. prowadził pojazd marki (…), doprowadzając do kolizji drogowej z autobusem marki (…), co w konsekwencji powinno skutkować powzięciem przez sąd meriti wątpliwości co do okoliczności czynu i winy oraz skierowaniem sprawy do rozpoznania na rozprawie celem ich wyjaśnienia.

Wyrokiem nakazowym z dnia 2 sierpnia 2023 r. wydanym przez Sąd Rejonowy w P., sygn. II W 916/23, obwiniony M. S. uznany został winnym popełnienia zarzuconego mu wnioskiem o ukaranie czynu, za który wymierzono karę 1.000 (tysiąca) zł grzywny. Powyższy wyrok nakazowy nie został zaskarżony sprzeciwem i uprawomocnił się z dniem 18 października 2023 r., niemniej z uwagi na okoliczność, że dotknięty jest on wadą prawną rangi kasacyjnej, wskazaną w części wstępnej niniejszej skargi, powinien zostać wyeliminowany z obrotu prawnego. O ile niebudzącą wątpliwości w sprawie jest okoliczność, że w dniu 17 stycznia 2023 r. w P. doszło do kolizji pojazdu marki (…) z autobusem komunikacji miejskiej marki (…) – choć brak jest w aktach chociażby dokumentacji fotograficznej z miejsca zdarzenia – o tyle zgromadzony w toku postępowania wyjaśniającego materiał dowodowy nie tylko nie rozstrzyga wątpliwości co do osoby kierującego samochodem marki (…) w momencie kolizji, ale wręcz wątpliwości te mnoży. Wobec faktu, że kierujący pojazdem BMW zbiegł z miejsca kolizji zaraz po zdarzeniu, czynności mające doprowadzić do ustalenia personaliów sprawcy rozpoczęto od próby ustalenia właściciela pojazdu.

Rzecznik wskazał, że analiza materiału aktowego prowadzi do następującej konstatacji: sformułowany przeciwko M. S. wniosek o ukaranie opiera się wyłącznie na depozycjach D. T., przesłuchanej w sprawie w charakterze świadka. D. T. ujawnia się w sprawie bez uprzedniego, jakiegokolwiek związku z nią (nie pojawia się w relacjach osób przesłuchiwanych lub rozpytywanych ani w dokumentach i rejestrach pozyskanych, podając się za właściciela pojazdu marki (…) biorącego udział w kolizji, twierdząc, że w dniu 17 stycznia 2023 r. użyczyła pojazd obwinionemu, przy czym ani w toku przesłuchania zainteresowanej ani w ramach odrębnych czynności, nie skonfrontowano i nie zweryfikowano relacji tego świadka z ustaleniami postępowania wyjaśniającego. Nie bez znaczenia jest także okoliczność wyłaniająca się z relacji świadka D. T. mówiąca o tym, że pojazdem marki (…) w dniu zdarzenia poruszać się miały dwie osoby – pasażer i kierowca, w sytuacji gdy notatka policyjna oraz zeznania kierowcy autobusu T. G. wskazują na jednego kierującego pojazdem.

Zdaniem Rzecznika zarysowane wyżej wątpliwości oraz stan sprawy – w tym materiału aktowego – w dacie orzekania nie pozwalały na zakończenie postępowania w formule wyroku nakazowego. RPO podkreślił, że przypisanie obwinionemu kwestionowanym wyrokiem nakazowym czynu z art. 86 § 1 k.w. uznać należy za rażąco wadliwe, dokonane z obrazą prawa procesowego, z całą pewnością też przedwczesne, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia, skutkując skazaniem zainteresowanego i nałożeniem sankcji finansowych, a w rezultacie, potencjalnie także dalszych konsekwencji natury cywilno-prawnej związanych z roszczeniami dotyczącymi likwidacji szkody komunikacyjnej. Skutkować to powinno uchyleniem wyroku nakazowego i z uwagi na przedawnienie karalności czynu umorzeniem postępowania przeciwko obwinionemu.

Mając powyższe na uwadze, Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł jak we wstępie.