kasacja w sprawie uchylenia zaskarżonego wyroku odnoszącego się do braku uprawnień do kierowania pojazdem mechanicznym na drodze publicznej z dnia 2026-06-25.
kasacja w sprawie uchylenia zaskarżonego wyroku odnoszącego się do braku uprawnień do kierowania pojazdem mechanicznym na drodze publicznej.
Działając na podstawie art. 521 § 1 k.p.k., Rzecznik Praw Obywatelskich złożył kasację od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 25 lutego 2025 r. (sygn. akt II 1 Ka 407/24), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia 17 czerwca 2024 r. (sygn. akt II K 160/23) i zaskarżył powyższe orzeczenie w całości na korzyść skazanego P. W. Jednocześnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w W., a następnie wyroku Sądu Rejonowego w R. i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu.
Wyrokowi temu Rzecznik zarzucił rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa procesowego, to jest art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu nienależytej kontroli instancyjnej przez Sąd odwoławczy, który rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, nie przekroczył z urzędu granic środka odwoławczego i utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji obarczony wadą naruszenia prawa materialnego, tj. art. 180a k.k., polegającą na przypisaniu popełnienia tego czynu w sytuacji, gdy jego opis nie zawiera wszystkich znamion przestępstwa stypizowanego w art. 180a k.k., co powodowało niesprawiedliwość wyroku i obligowało Sąd odwoławczy do zmiany zaskarżonego orzeczenia w tym zakresie poprzez uniewinnienie.
Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2024 r. Sąd Rejonowy w R. uznał P. W. winnym tego, że w dniu 13 kwietnia 2023 roku w miejscowości Ś. kierował samochodem osobowym marki (…) nie stosując się do Decyzji Starosty R. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B prawa jazdy, to jest występku z art. 180a k.k. Na podstawie art. 180a k.k., wymierzył mu karę 2 miesięcy pozbawienia wolności. Działając na podstawie art. 42 § 1a pkt 1 k.k., Sąd orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Orzeczenie zawierało również rozstrzygnięcie o kosztach procesu. Apelacją z dnia 19 sierpnia 2024 r. obrońca oskarżonego zaskarżył wyrok w całości na jego korzyść. W apelacji podniesiono zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 4 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., poprzez pominięcie wyjaśnień oskarżonego, a oparcie wyroku na zeznaniach świadków skonfliktowanych z oskarżonym oraz zarzut rażącej niewspółmierności kary. Wyrokiem z dnia 25 lutego 2025 r. Sąd Okręgowy w W. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie i zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych za II instancję.
Rzecznik wskazał, że powyższy wyrok zapadł z rażącym naruszeniem prawa procesowego, w sposób opisany w petitum kasacji. Brak uzasadnienia orzeczenia utrudnia kontrolę wyroku Sądu Okręgowego w W., nie czyni jej jednak niemożliwym. Z opisu czynu wynika jedynie, że P. W. kierował samochodem osobowym w miejscowości Ś. nie stosując się do Decyzji Starosty R. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Nie wskazano natomiast, czy kierowanie pojazdem odbywało się „na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu”. Sprecyzowano jedynie, że czyn ten miał miejsce w konkretnej miejscowości w gminie B. Żadna jednak z powyższych okoliczności nie odnosi się do posiadającego definicję legalną znamienia drogi publicznej, strefy zamieszkania czy też strefy ruchu. Jak stanowi przepis art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k., wyrok skazujący powinien zawierać dokładne określenie przypisanego oskarżonemu czynu oraz jego kwalifikację prawną. Sąd Najwyższy wskazuje, że dopuszczalne jest takie zwerbalizowane przedstawienie zachowania oskarżonego, które w sposób niepozostawiający wątpliwości odpowiada treści poszczególnych znamion przypisanego mu przestępstwa, albo w drodze nieodpartego logicznego wnioskowania świadczy o wyczerpaniu konkretnego elementu składającego się na ustawowy obraz określonego czynu zabronionego.
Zdaniem Rzecznika w przedmiotowej sprawie niewątpliwie opis czynu przypisanego skazanemu w wyroku jednoznacznie prowadzi do wniosku, że nie stanowi on przestępstwa z art. 180a k.k. Powyższa kwestia nie była podstawą wniesionej przez obrońcę apelacji. Jednak jak stanowi przepis art. 433 § 1 k.p.k., sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia, a jeżeli w środku odwoławczym zostały wskazane zarzuty stawiane rozstrzygnięciu – również w granicach podniesionych zarzutów, uwzględniając treść art. 447 § 1-3, a w zakresie szerszym w wypadkach wskazanych w art. 435, art. 439 § 1, art. 440 i art. 455. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 440 k.p.k., jeżeli utrzymanie orzeczenia w mocy byłoby rażąco niesprawiedliwe, podlega ono niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów zmianie na korzyść oskarżonego albo w sytuacji określonej w art. 437 § 2 zdanie drugie uchyleniu.
Mając na względzie powyższe, Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł jak we wstępie.