wystąpienie do Wiceprezesa Rady Ministrów – Ministra Obrony Narodowej w sprawie ochrony praw i wolności obywatelskich żołnierzy oraz warunków pełnienia służby w jednostce wojskowej w B z dnia 2026-06-29.
wystąpienie do Wiceprezesa Rady Ministrów – Ministra Obrony Narodowej w sprawie ochrony praw i wolności obywatelskich żołnierzy oraz warunków pełnienia służby w jednostce wojskowej w B.
Pracownicy Zespołu ds. Żołnierzy i Funkcjonariuszy Biura RPO przeprowadzili wizytację w 9. Brygadzie Kawalerii Pancernej w B. Przedmiotem zainteresowania przedstawicieli Rzecznika była ochrona praw i wolności obywatelskich żołnierzy oraz warunki pełnienia służby w tej jednostce wojskowej. W trakcie wizytacji ujawniły się problemy, które RPO pozostawia Premierowi pod rozwagę.
Rzecznik wskazał, że w najbliższym czasie Dowódca JW będzie musiał zakwaterować 512 żołnierzy. Choć obiekty stacjonujące w pruskich koszarach są systematycznie modernizowane, to stan techniczny niektórych budynków pozostawia wiele do życzenia. Zatem wymagany jest pilny remont istniejących obiektów. Ponadto planowane jest przyjęcie na stan jednostki kolejnych czołgów K-2, co powoduje potrzebę pilnego wybudowania 16 garaży oraz obiektów zabezpieczenia logistycznego.
Rzecznik zwrócił także uwagę na niedobór mieszkań dla kadry i rodzin oraz brak miejsc w internatach. Problem ten stanowi przyczynę wnoszenia przez żołnierzy raportów o przeniesienie do innych garnizonów. W ocenie zainteresowanych konieczna jest budowa minimum 250-300 mieszkań w B. dla żołnierzy Brygady. Z rozmów Dowództwa z burmistrzem wynika, że istnieje możliwość przydzielenia 3 hektarów gruntu dla wojska z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe. RPO wskazał, że dalsze działania w tej kwestii należą do kompetencji Agencji Mienia Wojskowego.
W rozmowach w trakcie wizytacji podnoszono również, że występujące dotąd okresowo braki niektórych przedmiotów mundurowych nabrały charakteru stałego. W magazynach brakuje pasów taktycznych, zatem żołnierze uczestniczą w szkoleniu ogniowym w prywatnych pasach, co jest niezgodne z przepisami. Z kolei kamizelki taktyczne nie są dostosowane do budowy ciała żołnierek. Nie są także dostępne małe rozmiary mundurów dedykowane dla kobiet, muszą więc one szyć mundury we własnym zakresie. Problem stanowi również niedostateczna jakość butów. Ponadto – jak wskazał RPO – żołnierze zawodowi w dalszym ciągu czują się pokrzywdzeni kolejnością pobierania przedmiotów mundurowych. Pierwszeństwo wciąż mają żołnierze DZSW, następnie WOT-u, a dopiero po nich – żołnierze zawodowi.
Rzecznik wskazał także, że w jednostce brakuje lekarza (wakat), są jedynie ratownicy medyczni. Od jakiegoś czasu wojsko boryka się też z problemem, którym jest możliwość uzyskiwania przez żołnierzy zwolnień lekarskich tzw. L-2 od niektórych zajęć (np. ćwiczeń taktycznych, poligonowych czy musztry). Stanowi to znaczne utrudnienie w realizacji szkolenia i planowanych zajęć żołnierzy, którzy przedstawili takie „częściowe” zwolnienie lekarskie.
Problematyczne są również kwestie związane z uposażeniem. Oficerowie uznali istniejącą praktykę przyznawania dodatków motywacyjnych za opiniowanie w korpusach szeregowych i podoficerskich za patologiczną oraz dyskryminującą korpus oficerski. Z relacji rozmówców wynika, że 80% podoficerów/szeregowych ma 6 z opiniowania służbowego. Kiedy szeregowy dostaje 4 lub 5, czuje się ukarany. Taki sposób opiniowania psuje morale. W trakcie rozmów w jednostce podniesiony został też temat pełnienia służb wartowniczych przy obiektach 9. Brygady Kawalerii Pancernej należący ponownie do żołnierzy, co powoduje utrudnienie w procesie ich szkolenia oraz wykonywania innych zadań. Z tego względu postulowane jest utworzenie pododdziału wartowniczego, którego żołnierze pełniliby głównie służbę wartowniczą, odciążając od tego zadania pozostałych żołnierzy.
Rzecznik wskazał również na postulat rozważenia zasadności zmian w przepisach umożliwiający wypłacenie żołnierzom w czynnej służbie, którzy osiągnęli wysługę emerytalną, odprawy mieszkaniowej lub jej części adekwatnej do lat wysługi. Według rozmówców rozwiązanie to zatrzymałoby w czynnej służbie tych żołnierzy, których wcześniejsze przejście na emeryturę spowodowane jest chęcią spłaty zaciągniętych kredytów ze środków uzyskanych z wypłaconej odprawy. Dodatkowo zaproponowane zostało rozważenie przeprowadzenia próbnej mobilizacji w wybranej niewielkiej jednostce wojskowej, co pozwoliłoby na sprawdzenie szybkości i skuteczności procedury mobilizacyjnej.
Mając na uwadze powyższe, Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Wiceprezesa Rady Ministrów z prośbą o analizę niniejszych spostrzeżeń oraz poinformowanie o zajętym w tej sprawie stanowisku.