wystąpienie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie zainicjowania zmian legislacyjnych w projekcie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy o cudzoziemcach z dnia 2026-07-09.
wystąpienie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie zainicjowania zmian legislacyjnych w projekcie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy o cudzoziemcach.
Do BRPO wpłynął wniosek od obywatela Białorusi przebywającego w Polsce na podstawie decyzji o ochronie uzupełniającej wykonującego zawód stewarda w liniach lotniczych. Wnioskodawca obecnie posiada białoruski paszport, którego ważność wygasa 6 września 2027 r. Z uwagi na niemożność uzyskania paszportu od władz kraju pochodzenia jedynym, dostępnym rozwiązaniem cudzoziemca jest uzyskanie polskiego dokumentu podróży (PDPdC).
Analiza powyższego wniosku skłoniła Rzecznika Praw Obywatelskich do wskazania na ograniczenia w obecnym stanie prawnym uniemożliwiające osobom znajdującym się w sytuacji analogicznej do opisanej powyżej terminowe uzyskanie PDPdC, co w bezpośredni sposób zagraża ciągłości zatrudnienia, a w następstwie stabilizacji życiowej takich osób. Zgodnie z art. 252 i 252a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach PDPdC jest dokumentem podróży wydawanym wyłącznie po utracie, zniszczeniu lub wygaśnięciu ważności dotychczasowego. W sprawach takich jak niniejsza cudzoziemiec ma możliwość uzyskania PDPdC dopiero po upływie terminu ważności posiadanego dokumentu podróży, co uniemożliwia wcześniejsze zabezpieczenie ciągłości zatrudnienia. Rzecznik wskazał także na art. 253 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym PDPdC ważny jest jedynie przez rok. Oznacza to, że cudzoziemiec zmuszony jest do składania nowego wniosku niemal natychmiast po odbiorze dokumentu. Biorąc pod uwagę, że aktualnie terminy rozpatrywania wniosków o PDPdC przez urzędy wojewódzkie w Polsce wynoszą kilka miesięcy, zdaniem RPO pogłębia to opisany problem i naraża cudzoziemców na utratę źródła utrzymania. Z przekazanych RPO informacji wynika, że projektowi nowelizacji ustaw dotyczących cudzoziemców z 2024 r. nie został nadany bieg w uzgodnieniach wewnątrzresortowych.
Mając na względzie powyższe, Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z prośbą o rozważenie zainicjowania prac legislacyjnych nad zmianami zaproponowanymi we wskazanym projekcie ustawy, tj. przede wszystkim wydłużeniem okresu ważności PDPdC do 3 lat oraz umożliwieniem składania wniosku o PDPdC przed wygaśnięciem dotychczasowego dokumentu podróży w uzasadnionych przypadkach, co pozwoli na zapewnienie ciągłości zatrudnienia osobom objętym ochroną międzynarodową.