wystąpienie do Ministra Sprawiedliwości w sprawie zasad naboru polskich kandydatów na europejskich prokuratorów delegowanych z dnia 2026-07-13.
wystąpienie do Ministra Sprawiedliwości w sprawie zasad naboru polskich kandydatów na europejskich prokuratorów delegowanych.
Rzecznik Praw Obywatelskich dokonała analizy jednej ze spraw zgłoszonych do BRPO dotyczącej skargi prokuratora, którego kandydatura nie została uwzględniona w naborach na delegowanych prokuratorów europejskich. Jednocześnie zwróciła uwagę na istotną lukę w polskim ustawodawstwie.
Rzecznik wskazała na prawo Unii Europejskiej, które stanowi, że delegowany prokurator europejski jest powoływany przez Kolegium Prokuratury Europejskiej na wniosek Europejskiego Prokuratora Generalnego spośród kandydatów wskazanych przez państwo członkowskie. Jednak prawo UE nie określa procedury wyłaniania kandydatów przez państwo, co nie oznacza, iż ustawodawca zwykły dysponuje w tym zakresie pełną swobodą – wiążą go normy konstytucyjne, a w szczególności standardy wynikające z art. 60 Konstytucji gwarantującego obywatelom polskim prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach. Zgodnie z orzecznictwem TK ustawa musi określać przejrzyste i obiektywne kryteria doboru kandydatów do tej służby, a zarazem zapewniać odpowiednie gwarancje proceduralne. Tymczasem polska regulacja ustawowa jest szczątkowa. Prawo o prokuraturze wymaga jedynie, aby kandydaci na delegowanego prokuratora europejskiego byli wyłaniani w drodze konkursu, którego sposób i tryb mają zostać uregulowane w drodze aktu prawa wewnętrznego – zarządzenia Prokuratora Generalnego.
Rzecznik zwróciła uwagę, że przepisy ustawowe regulujące procedurę wyłaniania polskich kandydatów na europejskich prokuratorów delegowanych nie określają ani kryteriów oceny, ani formy rozstrzygnięcia Prokuratora Generalnego o wyborze jednych kandydatur i odrzuceniu innych, ani też żadnych gwarancji proceduralnych, nie realizując wymagań wynikających z art. 60 Konstytucji. W konsekwencji biorący udział w naborze, którzy zostali odrzuceni przez Prokuratora Generalnego, nie mogą poznać przyczyn negatywnego rozpatrzenia ich kandydatur ani tym bardziej odwołać się w tej sprawie do organu odwoławczego.
Mając na względzie powyższe, Rzecznik Praw Obywatelskich zwróciła się do Ministra Sprawiedliwości z prośbą o rozważenie zainicjowania prac legislacyjnych nad nowelizacją art. 95a Prawa o prokuraturze w celu określenia na poziomie ustawowym przejrzystych i obiektywnych kryteriów oceny, formy rozstrzygnięć Prokuratora Generalnego w procedurze konkursowej oraz odpowiednich gwarancji proceduralnych, zapewniających uczestnikom konkursu co najmniej informację o przyczynach nieuwzględnienia ich kandydatur.