skarga nadzwyczajna w sprawie nakazu zapłaty wydanego 16 czerwca 2021 r. w elektronicznym postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowy w L z dnia 2026-07-14.
skarga nadzwyczajna w sprawie nakazu zapłaty wydanego 16 czerwca 2021 r. w elektronicznym postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowy w L.
Działając na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z 15 lipca 1987 r. o RPO, w zw. z art. 89 § 1 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym z uwagi na konieczność zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł skargę nadzwyczajną co do całości prawomocnego nakazu zapłaty wydanego 16 czerwca 2021 r. przez Sąd Rejonowy w L. w elektronicznym postępowaniu upominawczym w sprawie o sygn. akt VI Nc-e 643556/21. Jednocześnie złożył wnioski o uchylenie w całości przez Sąd Najwyższy nakazu zapłaty wydanego 16 czerwca 2021 r. przez Sąd Rejonowy w L.; ewentualnie o stwierdzenie wydania zaskarżonego orzeczenia z naruszeniem prawa oraz wskazanie okoliczności, z powodu których wydane zostało takie rozstrzygnięcie; o wydanie przez Sąd Rejonowy w L. postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości; oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów.
Zaskarżonemu nakazowi zapłaty Rzecznik zarzucił naruszenie zasady ochrony konsumenta ustanowionej w art. 76 Konstytucji RP w zw. z art. 9 Konstytucji RP; naruszenie prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, ustanowionego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (na podstawie art. 89 § 1 pkt 1 UoSN); oraz rażące naruszenie prawa procesowego, to jest art. 50533 k.p.c. w zw. z art. 50528 § 1 k.p.c. w zw. z art. 499 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 Dyrektywy 93/13 przez ich niewłaściwe zastosowanie na podstawie art. 89 § 1 pkt 2 UoSN.
W dniu 19 października 2018 r. pozwany H. O. zawarł z pierwotnym wierzycielem umowę pożyczki na kwotę 5 000 zł. Umowa przewidywała obowiązek spłaty 30 miesięcznych rat po 355,73 zł każda. Całkowity koszt pożyczki określono na kwotę 5 672,48 zł (opłata operacyjna: 5 000 zł, odsetki kapitałowe: 672,48 zł), co wygenerowało całkowitą kwotę do zapłaty na poziomie 10 672,48 zł (213% kapitału). W dniu 5 maja 2021 r. fundusz (...) wniósł do Sądu Rejonowego w L. przeciwko pożyczkobiorcy pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym (EPU) o zapłatę kwoty 8852,85 zł wraz z odsetkami. W uzasadnieniu pozwu nie podano warunków pierwotnej umowy pożyczki, w szczególności nie podano, jaką kwotę otrzymał pozwany, jaką kwotę miał zwrócić i w jakim terminie ani czy doszło do jakiejkolwiek spłaty z jego strony. W dniu 16 czerwca 2021 r. Sąd Rejonowy w L. wydał przeciwko pozwanemu nakaz zapłaty w EPU. Korespondencję skierowaną do pozwanego uznano za doręczoną w trybie fikcji doręczenia (awizo) ze skutkiem na dzień 13 lipca 2021 r. Zarządzeniem z dnia 18 sierpnia 2021 r. sąd nadał nakazowi klauzulę wykonalności, stwierdzając jego prawomocność z dniem 28 lipca 2021 r. Na wniosek wierzyciela wszczęto postępowanie egzekucyjne. W okresie od 2023 r. do kwietnia 2026 r. organ egzekucyjny wyegzekwował od dłużnika łączną kwotę 4 049,33 zł. Wyegzekwowane środki zostały zaliczone w pierwszej kolejności na poczet kosztów egzekucji oraz odsetek, w związku z czym należność główna (8 852,85 zł) oraz koszty zastępstwa w egzekucji (1 800 zł) nie uległy zmniejszeniu. Aktualnie pozwany ma 66 lat i został uznany za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności. Łącznie otrzymał do swojej dyspozycji kwotę 5 tys. zł, spłacił ok 2 tys. zł, a potem zostało od niego wyegzekwowane dalsze ok. 4 tys. zł. Wysokość zadłużenie pozostałego do wyegzekwowania wynosi jednak nadal ok. 13 tys. zł.
W ocenie Rzecznika przedstawione wcześniej okoliczności sprawy dowodzą, że zaskarżony nakaz zapłaty jest orzeczeniem niesprawiedliwym, a jego dalsze pozostawanie w obrocie prawnym byłoby nieakceptowalne w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Uzasadnione jest zatem przyznanie pierwszeństwa zasadzie sprawiedliwości społecznej przed zasadą powagi rzeczy osądzonej, a więc uwzględnienie niniejszej skargi i uchylenie zaskarżonego nakazu zapłaty. Będzie to właściwym i proporcjonalnym środkiem pozwalającym zapewnić zgodność decyzji jurysdykcyjnych z art. 2 Konstytucji RP.
Mając na względzie powyższe, Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł jak we wstępie.