żądanie wszczęcia postępowania cywilnego zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z 14 października 2022 r. wydanym w sprawie o zniesienie współwłasności z dnia 2026-07-15.
żądanie wszczęcia postępowania cywilnego zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z 14 października 2022 r. wydanym w sprawie o zniesienie współwłasności.
Działając na podstawie art. 403 § 2 w zw. z art. 524 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego oraz art. 7 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 1 i art. 14 pkt 4 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o RPO, Rzecznik Praw Obywatelskich wniosła o: wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z 14 października 2022 r. (sygn. I Ns 812/16), znoszącym współwłasność nieruchomości składającej się z dwóch działek ewidencyjnych; uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; zniesienie współwłasności nieruchomości składającej się z dwóch działek ewidencyjnych nr 59/1 i 59/2, położonej w Cz.; dopuszczenie i przeprowadzenie z załączonych dowodów.
Sąd Rejonowy w T. postanowieniem z dnia 14 października 2022 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I Ns 812/16 z wniosku G. W. J. i H. Z. J. z udziałem M. Ł. zniósł współwłasność nieruchomości składającej się z dwóch działek ewidencyjnych, położonej w Cz., dla której Sąd Rejonowy w T. prowadzi księgę wieczystą o numerze (…), o wartości 80 000 zł. Zniesienie współwłasności nastąpiło zgodnie z projektem podziału nieruchomości sporządzonym przez biegłego do spraw geodezji R. L. z 29 września 2021 r. i 1 sierpnia 2022 r. Opinie i mapy, sporządzone przez biegłego do spraw geodezji R. L. z 29 września 2021 r. i 1 sierpnia 2022 r., uczyniono integralną częścią postanowienia, od którego żaden z uczestników nie wniósł apelacji. W związku z tym stało się ono prawomocne z dniem 21 października 2022 r.
Orzeczenie Sądu Rejonowego w T. z 14 października 2022 r. (sygn. akt I Ns 812/16) zostało sprostowane w zakresie jego pkt 4 postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z dnia 27 grudnia 2022 r. Powyższe orzeczenie z 27 grudnia 2022 r. uzyskało prawomocność w dniu 10 lutego 2023 r. W dniu 18 czerwca 2025 r. Prezes Sądu Rejonowego w T. zwrócił się do Rzecznika Praw Obywatelskich o rozważenie wniesienia skargi nadzwyczajnej od prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w T. z 14 października 2022 r. W swoim piśmie zaznaczył on, że wykonanie wydanego orzeczenia z dnia 14 października 2022 r. (sygn. I Ns 812/16) okazało się niemożliwe z uwagi na uchybienia, których dopuścił się biegły sądowy do spraw geodezji, który w niniejszej sprawie sporządził opinię. Wówczas RPO zwróciła się do Sądu Rejonowego w T. z prośbą o wypożyczenie akt sądowych sprawy celem przeprowadzenia analizy pod kątem wniesienia skargi nadzwyczajnej. Rzecznik ustaliła, że nie wynika z niej, by biegły dopełnił ciążących na nim obowiązków wynikających z przepisów prawa. Istotnie, sporządzona przezeń mapa podziału, mimo uczynienia jej integralną częścią postanowienia działowego, nie może wywołać żadnych skutków prawnych. Tym samym i orzeczenie kończące postępowanie w sprawie I Ns 812/16 okazało się być niewykonalne.
W ocenie RPO wyżej wymieniona okoliczność stanowi tzw. restytucyjną podstawę wznowienia postępowania. Ma to o tyle znaczenie, że z art. 89 § 1 in fine ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym wprost wynika, że w sytuacji, gdy istnieje możliwość zmiany bądź uchylenia prawomocnego orzeczenia, skarga nadzwyczajna jest niedopuszczalna. W dniu 4 maja 2026 r. Rzecznik skierowała do wnioskodawców, pełnomocnika wnioskodawców oraz uczestnika postępowania pisma, w których zwrócił się z prośbą o poinformowanie, czy wyrażają zgodę na podjęcie przez niego działań zmierzających do wzruszenia postanowienia Sądu Rejonowego w T. Wnioskodawcy udzielili odpowiedzi na zapytanie w pismach z dnia 15 maja 2026 r., w których wskazali, że wyrażają na to zgodę. Zgodnie natomiast z art. 412 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd stosownie do okoliczności bądź oddala skargę o wznowienie, bądź uwzględniając ją, zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla i w razie potrzeby pozew (wniosek w postępowaniu nieprocesowym) odrzuca lub postępowanie umarza.
Rzecznik wskazała, że w sytuacji, w której podstawą wznowienia jest ujawnienie nowych faktów, wskazujących na brak możliwości wykonania wydanego w sprawie, prawomocnego orzeczenia sądowego – jak na gruncie niniejszej sprawy – we wznowionym postępowaniu powinno dojść do uchylenia wydanego orzeczenia, rozpoznania sprawy na nowo oraz wydania rozstrzygnięcia, nadającego się do wykonania. Przy czym sąd nie jest związany ustaleniami faktycznymi poczynionymi w pierwotnym postępowaniu ani też dokonaną w tym postępowaniu oceną prawną; rozpoznaje sprawę na nowo w granicach zakreślonych wnioskiem o wszczęcie postępowania (art. 412 § 1 k.p.c.)11.
Mając na uwadze powyższe, Rzecznik Praw Obywatelskich wniosła jak we wstępie.