Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie wprowadzonego Regulaminu Cmentarzy Komunalnych w Ś z dnia 2026-07-16.

Adresat:
Sąd Administracyjny
Sygnatura:
BPG.565.2.2025
Data sprawy:
2026-07-16
Rodzaj sprawy:
skarga do Wojewódzkich Sądów Administracyjnych (WSA)
Nazwa zepołu:
Biuro Pełnomocnika Terenowego w Gdańsku
Wynik sprawy:
Opis sprawy:

skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie wprowadzonego Regulaminu Cmentarzy Komunalnych w Ś.

Działając na podstawie art. 8 § 1, art. 50 § 1, art. 53 § 3 w zw. z § 2a w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 14 pkt 6 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o RPO, Rzecznik Praw Obywatelskich wniosła skargę na przepis § 2 ust 4 pkt. 13) uchwały nr XXVII/174/2025 Rady Miasta Ś. z dnia 27 listopada 2025 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Cmentarzy Komunalnych w Ś. i prośbę o stwierdzenie nieważności zaskarżonego przepisu wspomnianej wyżej uchwały Rady Miasta Ś. oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

Zaskarżonemu przepisowi zarzuciła istotne naruszenie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 94 Konstytucji RP poprzez przekroczenie granic ustawowego upoważnienia do stanowienia aktów prawa miejscowego i ustanowienie w uchwale w sprawie wprowadzenia Regulaminu Cmentarzy Komunalnych; oraz istotne naruszenie art. 94 Konstytucji RP w związku z art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach polegające na przekroczeniu granic ustawowego upoważnienia do stanowienia aktów prawa miejscowego i uregulowaniu w uchwale w sprawie wprowadzenia Regulaminu Cmentarzy Komunalnych.

Rzecznik wskazała, że unormowanie zawarte w § 2 ust 4 pkt. 13) zaskarżonej uchwały Rada Miasta Ś., które ustanawia jednoznaczny zakaz wprowadzania zwierząt na teren Cmentarzy Komunalnych, wykracza poza zakres upoważnienia wynikającego z art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, a tym samym zostało wydane bez podstawy prawnej. W ocenie RPO zaskarżony przepis uchwały narusza art. 94 Konstytucji, z którego wynika, że akty prawa miejscowego ustanowione przez organy samorządu terytorialnego muszą mieć swoją podstawę w akcie normatywnym rangi ustawowej oraz mieścić się w granicach umocowania wyznaczonego przez ustawę. Zgodnie z tym przepisem organy samorządu terytorialnego, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Każdorazowo w akcie rangi ustawowej powinno być zawarte upoważnienie dla lokalnego prawodawstwa, czyli tzw. delegacja. Upoważnienie do wydania aktu prawa miejscowego musi być wyraźne, a nie tylko pośrednio wynikać z przepisów ustawowych. Akty prawa miejscowego nie mogą być wydawane bez wyraźnego upoważnienia ustawowego, nie mogą regulować materii ustawowych ani też wykraczać poza unormowania ustawowe.

Ponadto Rzecznik zwróciła uwagę, że na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach organ stanowiący gminy może nakładać konkretne nakazy lub zakazy na właścicieli zwierząt, jednak obowiązki te muszą zmierzać do zapewniania ochrony przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Celem regulacji wydanej w oparciu o powołany przepis ustawy jest ustalenie zasad postępowania ze zwierzętami w taki sposób, by ich pobyt na terenie przeznaczonym do wspólnego użytku nie był uciążliwy oraz nie zagrażał przebywającym tam osobom. Generalny zakaz wprowadzania zwierząt na tereny podlegające wspólnemu użytkowi, w tym do gminnych obiektów użyteczności publicznej, ustanowiony w akcie prawa miejscowego, stanowi zatem naruszenie kompetencji przyznanej organowi gminy w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Ustanowienie tak daleko idącego zakazu nadmiernie ogranicza swobodę poruszania się i przebywania w określonym miejscu właścicieli zwierząt domowych i wykracza poza materię określoną w ustawie.

Mając na względzie powyższe, Rzecznik Praw Obywatelskich wniosła jak we wstępie.