Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie ochrony danych osobowych z dnia 2026-07-23.

Adresat:
Naczelny Sąd Administracyjny
Sygnatura:
VII.501.137.2023
Data sprawy:
2026-07-23
Rodzaj sprawy:
skarga kasacyjna do NSA (NSA)
Nazwa zepołu:
Zespół Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Europejskiego
Wynik sprawy:
Opis sprawy:

skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie ochrony danych osobowych.

Działając na podstawie art. 8 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w związku z art. 14 pkt 6 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o RPO, Rzecznik Praw Obywatelskich zgłosiła udział w postępowaniu toczącym się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w W. w sprawie ze skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 5 czerwca 2025 r. (sygn. akt: II SA/Wa 1792/24) w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie ochrony danych osobowych. Jednocześnie wniosła o uwzględnienie skargi kasacyjnej PUODO i – w oparciu o art. 188 p.p.s.a. – o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie skargi Prokuratora Krajowego na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 2 września 2024 r. poprzez jej oddalenie w całości; ewentualnie, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku WSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W zaskarżonym orzeczeniu Rzecznik dostrzegła przede wszystkim błędną wykładnię norm prawa dotyczących podmiotu uprawnionego do nadzoru nad przetwarzaniem danych osobowych, skutkującą negatywnie w sferze praw i wolności obywatelskich poprzez nieuzasadnione zawężenie ich ochrony. Zdaniem RPO istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny, czy PUODO posiadał kognicję do merytorycznego rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonego kasacyjnie orzeczenia WSA w Warszawie. Kluczowa dla rozstrzygnięcia tej kwestii powinna być analiza przepisów RODO i przewidzianych w tym akcie prawnym wyłączeń w zakresie stosowania jego regulacji, w tym w zakresie sprawowania nadzoru przez krajowy organ nadzoru (tj. PUODO). W ocenie Rzecznika istotną regulację zawiera art. 2 ust. 2 lit. d RODO. RPO wskazała, że przypadku gdy prokuratura podejmuje działania inne niż przewidziane w treści wyłączenia zawartego w art. 2 ust. 2 lit. d RODO, jej działania będą wchodziły w zakres regulacyjny RODO i w konsekwencji będą podlegać kognicji PUODO.

Zdaniem Rzecznika WSA w W. w zaskarżonym kasacyjnie wyroku obrał właściwy punkt wyjścia, stwierdzając, że „nadzór nad przetwarzaniem danych osobowych w ramach realizacji zadań określonych w art. 2, których administratorami są powszechne jednostki organizacyjne prokuratury, został wyłączony spod kognicji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych”. Jednak należy uznać, że przetwarzanie danych osobowych przez prokuraturę w formach innych niż przewiduje to art. 2 Prawa o prokuraturze (uszczegółowiony m.in. w art. 3 ww. ustawy, interpretowany w świetle art. 2 ust. 2 lit. d RODO), nie jest spod nadzoru PUODO wyłączone. Co więcej, w ocenie RPO przedmiotowa konferencja prasowa Prokuratury Krajowej nie mieści się w zakreślonym powyżej zakresie zadań prokuratury, podlega zatem nadzorowi PUODO. Tymczasem WSA w W. błędnie przyjął, że udostępnienie danych na analizowanej konferencji prasowej znajduje swoją podstawę prawną w art. 3 § 1 pkt 3 Prawa o prokuraturze.

W ocenie RPO informowanie opinii publicznej o planie zastosowania środka prawnego (skargi nadzwyczajnej) przewidzianego w art. 3 § 1 pkt 3 Prawa o prokuraturze nie jest równoznaczne z zastosowaniem tego środka, nie może być zatem uznane za przejaw działalności prokuratury w rozumieniu art. 2 i art. 3 Prawa o prokuraturze. Co więcej, nie jest w tym kontekście w ogóle konieczne rozważanie kontekstu zorganizowanej przez Prokuraturę Krajową konferencji prasowej czy też jej przewodniej tematyki, lecz wystarczający dla prawnej oceny sytuacji jest sam fakt, że stanowi ona działanie faktyczne, o charakterze informacyjnym, edukacyjnym czy popularyzatorskim. Przepis ten dotyczy bowiem środków procesowych znajdujących się w dyspozycji prokuratury. RPO nie zgodziła się ze stanowiskiem Prokuratora Krajowego, że przedstawiona na konferencji prasowej ocena prawidłowości wyroków karnych i prezentowanie opinii publicznej i innym organom, jakie czynności zdaniem prokuratury są nieprawidłowe i powinny być unikane na przyszłość, mieści się w zakresie art. 3 § 1 pkt 3 Prawa o prokuraturze. W momencie, w którym dane pochodzą z zakończonego postępowania karnego, a prokuratura nie skorzystała z kompetencji, jaką jest złożenie planowanej skargi nadzwyczajnej, trudno mówić o powiązaniu przetwarzania danych z wykonywaniem zadań prokuratury czy realizacją obowiązku stania na straży praworządności.

Rzecznik Praw Obywatelskich zarzuciła wyrokowi z dnia 5 czerwca 2025 r. wydanemu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. naruszenie norm prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię art. art. 2, art. 3, art. 12 § 2 i art. 191a § 1 i 2 Prawa o prokuraturze w związku z art. 2 ust. 2 lit. d RODO oraz art. 31ust. 3, art. 47, art. 52 ust. 2 i ust. 5 oraz art. 91 ust. 3 Konstytucji RP. Mając na względzie powyższe, RPO wniosła jak we wstępie.