Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie WSA odrzucające skargę na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w kontrasygnowaniu postanowienia Prezydenta RP z dnia 2026-08-18.

Adresat:
Naczelny Sąd Administracyjny
Sygnatura:
VII.603.5.2025
Data sprawy:
2026-08-18
Rodzaj sprawy:
skarga kasacyjna do NSA (NSA)
Nazwa zepołu:
Zespół Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Europejskiego
Wynik sprawy:
Opis sprawy:

skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie WSA odrzucające skargę na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w kontrasygnowaniu postanowienia Prezydenta RP.

Działając na podstawie art. 8 § 1 w zw. z art. 173 § 2 p.p.s.a., Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżyła postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 24 czerwca 2026 r., VI SAB/Wa 45/26, odrzucające skargę T. P. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w kontrasygnowaniu postanowienia Prezydenta RP o powołaniu go na stanowisko asesora WSA w G. Jednocześnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz – stosownie do art. 188 p.p.s.a. – rozpoznanie skargi T. P. i zobowiązanie Prezesa Rady Ministrów do kontrasygnowania lub odmowy kontrasygnowania aktu jego powołania na asesora WSA w G. w terminie uznanym przez Sąd za stosowny; ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia powyższego, o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania.

24 czerwca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę, powołując się na art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W ocenie sądu jej przedmiot, czyli bezczynność Prezesa Rady Ministrów w zakresie kontrasygnaty aktu urzędowego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych. Udzielenie kontrasygnaty przez Prezesa Rady Ministrów, nie odpowiada bowiem żadnej z wymienionych w art. 3 §2 p.p.s.a. form działania organów administracji publicznej, podlegających zaskarżeniu w ramach postępowania sądowoadministracyjnego.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 60 Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka przez błędne uznanie, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w zakresie kontrasygnowania aktu powołania asesora sądu administracyjnego; oraz art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 1 i art. 50 p.p.s.a. oraz z art. 1 p.u.s.a. w zw. z art. 184 Konstytucji RP poprzez błędne przyjęcie, że jeśli kontrasygnata nie jest aktem ani czynnością z zakresu administracji publicznej, to automatycznie niedopuszczalna jest skarga na bezczynność organu w tym zakresie.

Rzecznik wskazała, że z art. 60 Konstytucji i art. 6 EKPC można wywodzić ogólne prawo do należytego rozpatrzenia kandydatury w postępowaniach nominacyjnych na wszelkie urzędy w sądownictwie, zarówno powszechnym, jak i administracyjnym. Właściwość sądu administracyjnego powinna być ustalana z uwzględnieniem standardów konstytucyjnych i europejskich. W ocenie RPO sąd administracyjny zbyt wąsko zinterpretował swoją właściwość, popełniając dwa zasadnicze błędy: pochopnie uznał, że kontrasygnata z pewnością nie stanowi aktu ani czynności z zakresu administracji publicznej, mimo że sam premier uznał ją za taki akt lub czynność w 2024 r., „uchylając” ją na podstawie art. 54 §3 p.p.s.a.; nawet gdyby uznać, że kontrasygnata nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, w świetle uchwały I OPS 12/13 nie wyklucza to automatycznie dopuszczalności skargi na bezczynność w jej ewentualnym udzieleniu.

Mając na względzie powyższe argumenty, Rzecznik Praw Obywatelskich wniosła jak we wstępie.