Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



wystąpienie do Ministra Obrony Narodowej w sprawie przeprowadzonej kontroli przestrzegania praw i wolności żołnierzy z dnia 2026-08-27.

Adresat:
Minister Obrony Narodowej
Sygnatura:
WZF.7050.1.2025
Data sprawy:
2026-08-27
Rodzaj sprawy:
wystąpienie o charakterze generalnym (WG)
Nazwa zepołu:
Wydział do Spraw Żołnierzy i Funkcjonariuszy
Wynik sprawy:
częściowo pozytywnie ze względu na częściowe uwzgl. wystąpienia RPO
Opis sprawy:

wystąpienie do Ministra Obrony Narodowej w sprawie przeprowadzonej kontroli przestrzegania praw i wolności żołnierzy.

W dniu 2 lipca 2026 r. przedstawiciele Zespołu ds. Żołnierzy i Funkcjonariuszy Biura Rzecznika Praw Obywatelskich przeprowadzili ponowną kontrolę przestrzegania praw i wolności żołnierzy, zapoznając się z aktualnymi warunkami pełnienia służby w Brygadzie Kawalerii Powietrznej w T. W trakcie tej wizytacji przedstawiciele RPO interesowali się w szczególności etapem planowanych przez MON inwestycji mających na celu poprawę warunków pełnienia służby przez żołnierzy.

Od poprzedniej wizyty przedstawicieli Rzecznika Praw Obywatelskich, która odbyła się w lutym 2025 r., wybudowano 3 nowe obiekty modułowe wyposażone w klimatyzację i ogrzewanie elektryczne. Budynki te nie posiadają jednak podstawowego wyposażenia, tj. wewnętrznych węzłów sanitarnych. W przypadku zamawiania kolejnych obiektów modułowych wydaje się zasadne określenie dla wykonawcy warunku w postaci wyposażenia tych obiektów w wewnętrzne węzły sanitarne. Do użytku oddano również nowoczesny budynek lotniskowej straży pożarnej w N. w pełni wyposażony do realizacji działań. Wojskowi strażacy zwrócili natomiast uwagę na mankamenty pożarniczych wozów bojowych, bowiem rama nośna specjalistycznej zabudowy jest zbyt słaba i ma tendencję do pękania. Na terenie Brygady Kawalerii Powietrznej oraz m.in. na lotnisku nadal brakuje hali sportowej, co stanowi utrudnienie w realizacji zajęć sportowych żołnierzy. Jednostka nie posiada także budynków garażowych, natomiast pojazdy mechaniczne mają zapewnione miejsca postojowe w Parku Sprzętu Technicznego na terenie poszczególnych kompleksów koszarowych w T. i L.

Sytuacja żołnierzy pełniących służbę na terenie lotniska od ubiegłorocznej wizytacji przedstawicieli RPO nie uległa poprawie. Piloci, ratownicy z Powietrznej Jednostki Ewakuacji Medycznej, Służby Inżynieryjno-Lotniczej (SIL) nadal nie mają zapewnionego właściwego zaplecza socjalno-bytowego. Brakuje przebieralni, szatni oraz przestrzeni do pracy wymaganych przepisami. SIL od 20 lat pełni służbę w kontenerach. Pomieszczenia służbowe wydzielone są umownie dziesiątkami szaf, które stanowią zarówno miejsca na ubiory czy przechowywanie podręcznych części zamiennych. Wyposażenie socjalno-biurowe stanowią przypadkowe, mocno wyeksploatowane meble, w dużej części przeniesione do jednostki przez samych zainteresowanych. Zdaniem zainteresowanych zdecydowana poprawa opisanych wyżej warunków może nastąpić dopiero po budowie hangarów posiadających niezbędne zaplecze techniczne i socjalno-bytowe dla żołnierzy. Realizacja tego zadania jest planowana w najbliższych latach. Nadal brak jest też mniejszych samochodów służących do obsługi lotniska oraz dowiezienia części (agregatów) do śmigłowców z magazynu w K., występuje też duża rotacja kadry. W ostatnich 4 latach ze służby odeszło 50 doświadczonych techników, na miejsce których przyjęto nowych żołnierzy.

W ocenie żołnierzy przyrost zadań realizowanych przez dywizjon lotniczy, zwiększenie stanu etatowego oraz przyjęcie kolejnej partii nowego sprzętu powoduje, że w praktyce żołnierze już teraz wykonują zadania na poziomie bazy lotniczej, dlatego też w nieodległej perspektywie obecna struktura może okazać się niewydolna.

Mając na względzie powyższe, Rzecznik Praw Obywatelskich zwróciła się do Ministra Obrony Narodowej z prośbą o stworzenie żołnierzom Brygady Kawalerii Powietrznej właściwych warunków do pełnienia służby. Jednocześnie poprosiła o przedstawienie stanowiska w opisywanym zakresie.

 


Data odpowiedzi:
2026-09-23
Opis odpowiedzi:
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej poinformował, że na bieżąco podejmowane są działania w zakresie rozwoju infrastruktury, zabezpieczenia transportowego, poprawy warunków socjalno-bytowych oraz zwiększenia potencjału kadrowego zmierzające do systematycznej poprawy sytuacji w Brygadzie Kawalerii Powietrznej w T. Jednocześnie podkreślił, iż powzięte czynności mają charakter etapowy, z uwzględnieniem istniejących uwarunkowań proceduralnych. Z uwagi na ich zakres proces jest rozłożony jest w czasie.