zgłoszenie udziału w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej T. P. na postanowienie WSA w W. z 23 czerwca 2026 r. w przedmiocie postanowienia Prezydenta RP o odmowie powołania na Sędziego Okręgowego w W z dnia 2026-10-20.
zgłoszenie udziału w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej T. P. na postanowienie WSA w W. z 23 czerwca 2026 r. w przedmiocie postanowienia Prezydenta RP o odmowie powołania na Sędziego Okręgowego w W.
Rzecznik Praw Obywatelskich zgłosiła udział w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej T. P. na postanowienie WSA w W. z 23 czerwca 2026 r. (VI SA/Wa 462/26) i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania.
W przedmiotowej sprawie Krajowa Rada Sądownictwa wystąpiła z wnioskiem do Prezydenta RP o powołanie T. P. na sędziego Sądu Okręgowego w W. Postanowieniem z 12 listopada 2025 r. Prezydent RP odmówił powołania skarżącego na sędziego Sądu Okręgowego w W., podobnie jak 45 innym kandydatom na różne stanowiska sędziowskie wymienione w tym samym rozstrzygnięciu. Postanowienie nie zawierało żadnego uzasadnienia. Pod koniec 2025 r. SSR T. P. zaskarżył to postanowienie do WSA w W, a następnie wystąpił do RPO z wnioskiem o przystąpienie do postępowania. WSA odrzucił jego skargę bez oceny jej meritum. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, ponownie zwracając się do RPO z wnioskiem o przystąpienie do postępowania.
Postanowieniu temu Rzecznik zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 60 Konstytucji i art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., ewentualnie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. oraz art. 179 i art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji RP. Zdaniem RPO zaskarżone postanowienie WSA w W. powinno zostać uchylone, ponieważ odrzuca skargę na postanowienie Prezydenta RP, ograniczając się do powtórzenia poglądów z dotychczasowej linii orzeczniczej bez należytego rozważania nowych argumentów podniesionych przez skarżącego. Ponadto przesądziło o niezaskarżalności postanowień Prezydent RP bez przeprowadzenia wymaganego przez art. 6 EKPC testu Eskelinen, a w szczególności bez wskazania, który przepis prawa polskiego w sposób wyraźny ma wyłączać ich kontrolę sądową. Co więcej, nie uwzględniło istotnej okoliczności, jaką jest wyrok ETPC z 21 maja 2026 r. w sprawie Sobczyńska i inni v. Polska, z którego wynikają dwa wymogi proceduralne, tj. ciążący na Prezydencie RP obowiązek uzasadnienia odmowy powołania sędziego oraz ciążący na sądach obowiązek skontrolowania takiej odmowy pod kątem jej zgodności z prawem.
W ocenie RPO podkreślenia wymaga również, że zaskarżone postanowienie pomija istotę problemu, jaką jest to, czy Prezydent RP może na zasadzie całkowitej dowolności decydować o tym, kto będzie sprawował wymiar sprawiedliwości w imieniu państwa polskiego i czy kieruje się przy powoływaniu sędziów „jednakowymi zasadami” w rozumieniu art. 60 Konstytucji, jeśli jego rozstrzygnięcia o odmowie powołania nie zawierają żadnego uzasadnienia. Niniejsze postanowienie wykluczyło również możliwość kwalifikowania postanowienia Prezydenta RP jako aktu administracyjnego, mimo że pochodzi ono od organu władzy wykonawczej, występującego w roli organu administracji w znaczeniu funkcjonalnym. Co więcej, nietrafnie uznaje, że Prezydent ma kompetencję do odmowy uwzględnienia wniosku KRS o powołanie sędziego, całkowicie pomijając konstytucyjny zakaz domniemywania kompetencji, w świetle którego organowi przysługują tylko uprawnienia wyraźnie wysłowione w tekście przepisu.
Rzecznik Praw Obywatelskich wskazała ponadto, że argumenty na rzecz niedopuszczalności kontroli sądowej postanowień Prezydenta RP wymagają ponownej weryfikacji w świetle wyroku ETPC w sprawie Sobczyńska i inni v. Polska poprzez ich skonfrontowanie z kontrargumentami opierającymi się na art. 60 i art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Z uwagi na powyższe wniosła jak w petitum.