Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



Wystąpienie do Ministra Sprawiedliwości w sprawie funkcjonowania publicznego Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym i skutków wprowadzenia tej instytucji do polskiego porządku prawnego z dnia 2018-02-22.

Adresat:
Minister Sprawiedliwości
Sygnatura:
VII.501.2.2018
Data sprawy:
2018-02-22
Rodzaj sprawy:
wniosek o podjęcie inicjatywy prawodawczej (WGI)
Nazwa zepołu:
Zespół Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Europejskiego
Wynik sprawy:
Opis sprawy:
Wystąpienie do Ministra Sprawiedliwości w sprawie funkcjonowania publicznego Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym i skutków wprowadzenia tej instytucji do polskiego porządku prawnego.
Od dnia wejścia w życie ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym do Rzecznika Praw Obywatelskich napływają skargi dotyczące w szczególności funkcjonowania publicznego Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym i skutków wprowadzenia tej instytucji do polskiego porządku prawnego.
Skargi te potwierdzają obawy, które Rzecznik podnosił już w piśmie skierowanym do Przewodniczącego Podkomisji nadzwyczajnej w Sejmie, pracującej nad projektem ustawy. Wskazywał wówczas m.in., że „pełna i jednoznaczna identyfikacja osoby objętej Rejestrem publicznym, wynikająca z faktu publikacji imienia i nazwiska, daty urodzenia, ale również fotografii sprawcy, może w efekcie prowadzić do identyfikacji ofiar sprawcy w przypadku, gdy pokrzywdzonym jest członek rodziny sprawcy, co może skutkować ich niedopuszczalną wiktymizacją”.
Na tle jednej ze spraw indywidualnych, badanych w Biurze Rzecznika wyłonił się poważny i złożony problem społeczny, którego skutkiem może być ponowna wiktymizacja wielu młodych osób, które w przeszłości padły ofiarą przestępstw na tle seksualnym, a obecnie traumatyczna przeszłość może im zostać w okrutny sposób przypomniana przez ich najbliższe otoczenie: sąsiadów, pracodawców, wynajmujących, znajomych, rówieśników, nową rodzinę. Również dzieci osób umieszczonych w publicznych rejestrach sprawców przestępstw na tle seksualnym odczuwają znaczne niedogodności w swoim otoczeniu, odrzucenie, czy wręcz wrogość i prześladowanie. Szczególnym, kwalifikowanym przypadkiem jest sytuacja, gdy dzieci te same były wcześniej ofiarami przestępcy seksualnego. Nie dość, że zostają one społecznie napiętnowane z powodu winy rodzica, to dodatkowo dochodzi do powtórnej wiktymizacji, poprzez przypomnienie im bolesnych doznań z przeszłości. Z takimi sytuacjami mamy obecnie do czynienia w Polsce na skutek udostępnienia Rejestru publicznego na mocy przepisów ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym.
W opinii Rzecznika zjawisko to uznać należy za wysoce niepożądane i trzeba podjąć wszelkie starania, aby je wyeliminować, dla dobra małoletnich i – w szczególności – dzieci, które padły ofiarą przestępstw seksualnych. Do podjęcia takich działań, mających na celu eliminację zjawiska ponownej wiktymizacji ofiar przestępstw seksualnych zobowiązują Polskę także liczne zalecenia, deklaracje i konwencje międzynarodowe, a także przepisy prawa krajowego.
W związku z powyższym Rzecznik zwrócił się do Ministra z prośbą o ustosunkowanie się do przedstawionego problemu oraz podjęcie działań zmierzających do pilnej nowelizacji ustawy.
 
Wystąpienie dołączone do tego dokumentu: