Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich

wystąpienie do Minister Zdrowia w sprawie potrzeby koordynacji w obszarze ochrony zdrowia psychicznego.

Podczas ostatniego posiedzenia Komisji Ekspertów ds. Ochrony Zdrowia Psychicznego, która od kilku lat działa przy Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich, w sposób szczególny została zwrócona uwaga na potrzebę koordynacji w obszarze ochrony zdrowia psychicznego. Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie z dnia 14 grudnia 2022 r., kierowanym do Prezesa Rady Ministrów, wskazywał na potrzebę powołania podmiotu, który będzie koordynować wdrażaną reformę opieki psychiatrycznej. W wystąpieniu tym zaznaczano, że niezbędne jest istnienie na terenie Polski ośrodka, którego zadaniem będzie prowadzenie systemowego, bieżącego nadzoru nad realizacją reformy, realizacja szkoleń dla różnych grup zawodowych zatrudnionych w poradniach, wsparcie merytorycznoedukacyjne nowo powstałych podmiotów oraz koordynacja i opracowanie nowego standardu diagnostyczno-terapeutycznego. W ocenie ekspertów optymalnym zaś rozwiązaniem w tym zakresie, byłoby gdyby powołany organ był wspólny zarówno dla psychiatrii dzieci i młodzieży, jak i osób dorosłych.

Omawiane zagadnienie stało się elementem rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 października 2023 r. w sprawie Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2023-2030. W rozdziale drugim tego dokumentu ulokowano część poświęconą celom szczegółowym tego Programu. Za jeden z celów szczegółowych uznano skoordynowanie dostępnych form opieki i wsparcia. W ramach tego działania przewidziano opracowanie założeń dla utworzenia lub desygnowania w Instytucie Psychiatrii i Neurologii organu koordynującego realizację Programu na szczeblu centralnym. Rozporządzenie to nie w pełni jednak wyjaśnia, gdzie oraz kiedy powstanie, koordynujący omawiane obszary ośrodek.

W związku z powyższym Rzecznik zwrócił się do Minister Zdrowia z prośbą o przekazanie informacji czy Ministerstwo Zdrowia podjęło decyzję w sprawie utworzenia ośrodka koordynującego na terenie Instytutu Psychiatrii i Neurologii, czy też przewidziano inną formę dla realizacji tego celu zapisanego w Narodowym Programie.

 

Wystąpienie dołączone do tego dokumentu:

Data odpowiedzi:

Opis odpowiedzi:

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia poinformował, że od roku 2018 prowadzony jest pilotaż centrów zdrowia psychicznego. Jego celem jest przetestowanie środowiskowego modelu psychiatrycznej opieki zdrowotnej opartego na centrach zdrowia psychicznego w zakresie organizacji, finansowania, jakości oraz dostępności doświadczeń opieki zdrowotnej. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 24 czerwca 2025 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego, pilotaż potrwa do 31 grudnia 2025 r.

Minister Zdrowia w dniu 4 grudnia 2024 r. powołała Zespół do spraw zmian systemowych w centrach zdrowia psychicznego (organ pomocniczy ministra właściwego do spraw zdrowia). Jego celem jest przygotowywanie propozycji rozwiązań w zakresie systemu ochrony zdrowia psychicznego, przy udziale przedstawicieli środowiska psychiatrycznego, Narodowego Funduszu Zdrowia oraz Ministerstwa Zdrowia. Obecnie prace Zespołu skupiają się na wypracowaniu modelu finansowania centrów zdrowia psychicznego oraz opracowaniu standardu organizacyjnego opieki zdrowotnej w centrach zdrowia psychicznego. Celem tego standardu jest ustrukturyzowanie funkcjonowania centrów zdrowia psychicznego na terenie całego kraju (po zakończonym programie pilotażowym).

Ponadto celem Ministerstwa Zdrowia jest przygotowanie odpowiednich projektów legislacyjnych, które umożliwią właściwe zaimplementowanie testowanych w pilotażu rozwiązań do całości systemu ochrony zdrowia psychicznego, aby rozszerzyć dostęp do opieki udzielanej w centrach zdrowia psychicznego.