Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



wystąpienie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie domagania się odsetek z tytułu opóźnienia w wypłacie uposażenia z dnia 2025-10-29.

Adresat:
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Sygnatura:
XII.7042.6.2025
Data sprawy:
2025-10-29
Rodzaj sprawy:
wystąpienie o charakterze generalnym (WG)
Nazwa zepołu:
Wydział do Spraw Żołnierzy i Funkcjonariuszy
Wynik sprawy:
nieuwzględnienie wystąpienia Rzecznika
Opis sprawy:

wystąpienie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie domagania się odsetek z tytułu opóźnienia w wypłacie uposażenia.

W wyniku analizy wpływających do Biura RPO spraw ujawnił się problem braku normy prawnej w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. – Dz.U. z 2025 r., poz. 636 ze zm.), umożliwiającej funkcjonariuszowi realizację prawa do domagania się odsetek z tytułu opóźnienia w wypłacie uposażenia.

Zainteresowani wnoszą o wprowadzenie w ustawie o Policji przepisu, który w przypadku zwłoki w wypłacie uposażenia, innych świadczeń oraz należności pieniężnych ułatwi funkcjonariuszowi przyznanie świadczenia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia, w którym uposażenie, inne świadczenie lub należność pieniężna stały się wymagalne. Rzecznik Praw Obywatelskich zauważył, że inne pragmatyki służbowe zawierają regulacje umożliwiające dochodzenie odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie uposażeń.

Funkcjonariusze Policji mogą dochodzić swoich praw przed sądami powszechnymi, opierając roszczenie na przepisach Kodeksu cywilnego. Sytuacja ta wymusza jednak na funkcjonariuszach konieczność występowania z odpowiednimi pozwami do sądów powszechnych także w oczywistej sytuacji. Naraża to Skarb Państwa na dodatkowe i niepotrzebne koszty związane z koniecznością inicjowania zbędnego postępowania sądowego, zaś samych policjantów na długotrwałe procesy sądowe.

Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się z prośbą o zbadanie i ustosunkowanie się do przedstawionego zagadnienia, a także o rozważenie możliwości nowelizacji ustawy o Policji i wprowadzenie do pragmatyki służbowej policjantów regulacji umożliwiających wypłatę odsetek z tytułu opóźnienia w wypłacie uposażenia. Odpowiadający temu prawu obowiązek po stronie organu powinien aktualizować się w przypadku, gdy dojdzie do opóźnienia w wypłacie uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym oraz pozostałych wymagalnych świadczeń należnych funkcjonariuszom.

 
Wystąpienie dołączone do tego dokumentu:


Data odpowiedzi:
2025-11-24
Opis odpowiedzi:
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji poinformował, że w opinii MSWiA nie zachodzi konieczność zmiany ustawy o Policji w przedmiotowym zakresie.

Sekretarz wskazał, że jeżeli dana pragmatyka służbowa zawiera regulację przewidującą prawo do odsetek, wówczas w sprawie właściwa pozostaje droga administracyjna, chyba że ustawa wyraźnie wskazuje, że właściwym do rozstrzygnięcia sprawy będzie sąd powszechny. Natomiast w sytuacjach, w których pragmatyka służbowa nie przewiduje uprawnienia do odsetek, co uniemożliwia organowi władzy publicznej ich wypłacenie (brak jest bowiem podstawy prawnej do takiego działania organu), roszczenia o odsetki są rozstrzygane przez sądy powszechne.

Przepisy ustawy o Policji nie przewidują prawa funkcjonariusza do odsetek za niewypłacenie mu w terminie uposażenia, ekwiwalentu lub innych świadczeń ze stosunku służbowego. W związku z powyższym ewentualne roszczenia odsetkowe podnoszone w niniejszym zakresie są oparte na cywilnoprawnej konstrukcji opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego. W myśl art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. W konsekwencji jedyną różnicę w porównaniu do sytuacji prawnej funkcjonariuszy służb, w których ustawach pragmatycznych przewidziano uprawnienie do odsetek za opóźnienie, stanowi tryb ubiegania się o te odsetki. W przypadku funkcjonariuszy Policji ma to miejsce na drodze cywilnoprawnej (przed sądem powszechnym), a nie w trybie administracyjnoprawnym (na podstawie decyzji administracyjnej lub przed sądem administracyjnym).