Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



Wystąpienie do Ministra Sprawiedliwości w sprawie przepisów regulujących prawo do świadczeń ławników pozostających jednocześnie w stosunku pracy z dnia 2014-05-15.

Adresat:
Minister Sprawiedliwości
Sygnatura:
I.816.4.2014
Data sprawy:
2014-05-15
Rodzaj sprawy:
wystąpienie o charakterze generalnym (WG)
Nazwa zepołu:
Zespół Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Europejskiego
Wynik sprawy:
Opis sprawy:
Wystąpienie do Ministra Sprawiedliwości w sprawie przepisów regulujących prawo do świadczeń ławników pozostających jednocześnie w stosunku pracy.
W wystąpieniu Rzecznik Praw Obywatelskich przedstawia konsekwencje wynikające z obecnego kształtu przepisu ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych stanowiącego, iż „za czas zwolnienia od pracy ławnik zachowuje prawo do świadczeń wynikających ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia”. Zdaniem zainteresowanych ławników, którzy pozostają jednocześnie w stosunku pracy, przewidziane w ustawie uprawnienia do świadczeń wynikających ze stosunku pracy są w istocie fikcyjne, bowiem wysokość tych świadczeń de facto jest pochodną uzyskiwanego przez pracownika dochodu. Konsekwencją udzielenia przez pracodawcę zatrudnionemu ławnikowi dnia wolnego od pracy, bez prawa do wynagrodzenia, jest więc obniżenie wysokości przysługującego mu zasiłku chorobowego czy ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, ponieważ podstawę do ich naliczenia stanowi suma faktycznych zarobków. Kolejną negatywną konsekwencją tak ukształtowanego systemu jest uszczuplenie uprawnień emerytalnych pracownika pełniącego funkcję ławnika, ponieważ przychód będący podstawą obliczenia składki emerytalnej ulega obniżeniu z tytułu braku wynagrodzenia za dzień, w którym ławnik wykonuje swoje obowiązki w sądzie. Opisany stan rzeczy może spowodować zmniejszenie liczby kandydatów na ławników, którzy pozostają jednocześnie w stosunku pracy, co prowadziłoby do zaniżenia konstytucyjnego standardu udziału obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości. Rzecznik Praw Obywatelskich prosi o zajęcie stanowiska w sprawie.
 
Wystąpienie dołączone do tego dokumentu:


Data odpowiedzi:
2014-08-28
Opis odpowiedzi:
Minister Sprawiedliwości (28.08.204 r.) wyjaśnił, że do Ministerstwa Sprawiedliwości nie wpływały wystąpienia ławników sygnalizujące problem opisany przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Kwestia ewentualnej zmiany przepisów regulujących prawo do świadczeń ławników nie była dotychczas rozważana. Ławnicy korzystają z prawa do rekompensaty pieniężnej, wynikającego z przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Niezależnie od tego, czy pozostają w zatrudnieniu, czy też nie, otrzymują rekompensatę w jednakowej wysokości. W odniesieniu do części ławników pozostających w zatrudnieniu kwota otrzymywanej rekompensaty za dany dzień może być niższa od wysokości wynagrodzenia za ten dzień, które pracownikowi pełniącemu funkcje ławnika nie przysługuje.